پاراف آخرین اخبار مطالب و قوانین اداری شغلی استخدامی مالی

آیا کارمند حلال خوری هستیم؟

پاراف آیا کارمند حلال خوری هستیم؟: تلقى امانتدارانه از كار و مسئولیت و انجام دادن امور با رویكرد امانتدارى، اصلى اساسى در اخلاق است. اگر انسان كار و مسئولیت را امانت بداند، بى‌گمان حرمت آن را پاس مى‏دارد و تلاش مى‏كند كه به خوبى آن را پیش ببرد و بالنده سازد. هركس در هر مرتبه ادارى امانتدار مردمان است و باید اموال و امكانات و حقوق و حدود و حیثیت و شرافت آنان را پاسدارى كند. در منظر على (علیه السلام) بزرگترین خیانت، خیانت به امت و تعدى به امانت است. آن حضرت در نامه‏اى به برخى كارگزاران خود در این باره چنین آورده است:

“هر كه كار امانت (مسئولیت) را سبك بشمارد، و در آن خیانت روا دارد، و جان و دین خود را از خیانت پاك ننماید، در این جهان در خوارى و رسوایى را به روى خویش بگشاید و به آخرت خوارتر و رسواتر درآید؛ و بزرگترین خیانت، خیانت به مسلمانان است و زشت‏ترین دغلكارى، ناراستى كردن با زمامداران”. (نهج البلاغة، ص 382)

یکی از ارزش‌های اجتماعی که در فرهنگ اسلامی، بر آن تأکید بسیار شده است، خدمت به جامعه است. فلسفه وجود نظام ادارى نیز خدمتگزارى به مردمان است، و همه كارگزاران و كاركنان در تمام مراتب، خادمان مردمند. این امر به عنوان یك اصل در نظام ادارى مطرح است و مادام كه چنین احساسى وجود داشته باشد، كارگزاران و كاركنان نظام ادارى با مردم رفتار مالكانه و فرمانفرمایانه نخواهند داشت، بلكه جایگاه و موقعیت خود را نعمتى مى‏دانند كه وسیله خدمت به مردمان است.

امام على (علیه السلام) در حكمتى خطاب به جابر بن عبدالله انصارى چنین فرموده است:

این مطلب را هم بخوانید :   کار حراست اعتماد به کارکنان و برخورد بر اساس قانون و ادب است

“اى جابر! آن كه نعمت خدا بر او بسیار بود، نیاز مردمان بدو بسیار بود، پس هر كه در آن نعمتها براى خدا كار كند، خدا نعمتها را براى وى پایدار كند. و آن‏كه آن را چنانكه واجب است به مصرف نرساند، نعمت او را ببرد و نیست گرداند”. (عیون الحکم و المواع1 ص 438)
نظام ادارى نباید به گونه‏اى باشد كه مردم سر در گم شوند و یا كارشان معطل گردد و به سرگردانى گرفتار آیند. حبس كردن امور و متوقف ساختن كارها از بزرگترین آفات نظام ادارى است كه جز با روحیه پیگیرى جدى رفع نمى‏گردد. بنابراین كارگزاران و كاركنان نظام ادارى باید اهل پیگیرى جدى كارها باشند و اجازه ندهند هیچ كارى گرفتار حبس و توقف شود. همچنین در آن مواردى كه لازم است خود مسئولان براى حل مسائل پیگیرى و اقدام كنند، نباید كوتاهى بورزند
مسئولیت‏پذیرى در اخلاق ادارى، اصل مبنایى است به گونه‏اى كه هر نوع بى‌مسئولیتى به مفهوم بیرون شدن از مسیر درست و گام نهادن در كجی‌ها و ناراستی‌هاست. به بیان على (علیه السلام): “دشمن‏ترین مردمان در نزد خدا، بنده‏اى است كه خدا او را به خود واگذارد؛ و او پاى از راه راست بیرون نهد و بى راهنما گام بردارد، اگر به كار دنیایى‏اش خوانند، به كار پردازد، و اگر به كار آخرتى‏اش خوانند، سستى و كاهلى نماید؛ گویى آنچه براى آن‏ كار كند بر او بایسته است، و آنچه در آن سستى و كاهلى ورزد، از او ناخواسته”. (نهج البلاغة، ص 149)

انضباط كارى یعنى سامان پذیرى، آراستگى، نظم و ترتیب، و پرهیز از هرگونه سستى و بى‌سامانى در كار. این امور از عمده‏ترین آداب اخلاق ادارى است و هیچ سازمانى و نظامى بدون رعایت این امور راه به جایى نخواهد برد. از وظایف کارمندان رعایت نظم در امور است. امام على (علیه السلام) فرموده است:

“كارهاى منظم و منضبط به سبب مخالفت و خلافكارى تباه مى‏شود”. (عیون الحکم و المواع1 ص 19)

بعضی از مصادیق نظم در امور اداری عبارتند از:

ـ نظم در ورود و خروج

ـ بایگانی منظم اسناد، مدارک و پرونده‌ها

ـ ثبت اطلاعات دقیق در دفاتر مربوطه و رایانه‌ها و …

ـ خوش خط نویسی

ـ نظم در روی میز کار و محیط اداره

ـ نظم در تعیین نوبت‌های مراجعین و …

امور ادارى و پیشبردن اهداف سازمانى جز با پیگیرى جدى كارها تحقق نمى‏یابد و هر كارى نیازمند پیگیرى جدى و تلاش اساسى است تا به نتیجه مطلوب برسد و بدون وجود روحیه پیگیرى در كارها هیچ كارى به درستى صورت نمى‏پذیرد. امیرمۆمنان (علیه السلام) در فرمان‌ها و دستورالعمل‌هاى حكومتى و ادارى خود، كارگزاران و كاركنان را به پیگیرى امور سفارش نموده و از آنان خواسته است كه كه در خدمتگزارى مردمان پیگیرانه عمل كنند. آن حضرت در دستورالعملى چنین فرموده است:

“كسى را از درخواستش به خشم نیاورید و حاجت كسى را روا ناكرده مگذارید، و كسى را از آنچه مطلوب اوست باز مدارید”. (نهج البلاغة، ص 425)

نظام ادارى نباید به گونه‏اى باشد كه مردم سر در گم شوند و یا كارشان معطل گردد و به سرگردانى گرفتار آیند. حبس كردن امور و متوقف ساختن كارها از بزرگترین آفات نظام ادارى است كه جز با روحیه پیگیرى جدى رفع نمى‏گردد. بنابراین كارگزاران و كاركنان نظام ادارى باید اهل پیگیرى جدى كارها باشند و اجازه ندهند هیچ كارى گرفتار حبس و توقف شود. همچنین در آن مواردى كه لازم است خود مسئولان براى حل مسائل پیگیرى و اقدام كنند، نباید كوتاهى بورزند.

انجام دادن كارها و خدمتگزارى از سر مهرورزى والاترین هنر در اخلاق ادارى است. امیرمۆمنان على (علیه السلام) در حكمتى والا فرموده است:

“دل‌هاى آدمیان رمنده است؛ پس هر كه با آن الفت برقرار سازد، روى بدو نهد”. (نهج البلاغة، ص 477)

خردورزى اقتضا مى‏كند كه كارگزاران و كاركنان نظام ادارى در همه امور مهرورزانه عمل و رفتار كنند كه هیچ چیز مانند مهرورزى سختیها را نمى‏زداید و گرها را نمى‏گشاید. رابطه مسئولین و مردم باید بر اساس مهر و لطف باشد نه از نوع ظالم و مظلوم.
“هر كه كار امانت (مسئولیت) را سبك بشمارد، و در آن خیانت روا دارد، و جان و دین خود را از خیانت پاك ننماید، در این جهان در خوارى و رسوایى را به روى خویش بگشاید و به آخرت خوارتر و رسواتر درآید؛ و بزرگترین خیانت، خیانت به مسلمانان است و زشت‏ترین دغلكارى، ناراستى كردن با زمامداران”
بردبارى‏

هر كس كه در هر مرتبه‏اى از مراتب نظام ادارى قرار مى‏گیرد باید با بردبارى تمام امور را پیش ببرد و در برابر خواست مردمان و احتیاجات آنان كم‏حوصلگى نداشته باشد و با تحمل فراوان خدمتگزارى نماید. امام على (علیه السلام) در دستورالعمل‌هاى حكومتى و ادارى خود، كارگزاران و كاركنان را به چنین بردبارى‏اى فراخوانده است:

“در بر آوردن حاجت‌هاى مردمان شكیبایى ورزید”. (نهج البلاغة، ص 425)

نظام ادارى ارزشمند، نظامى است كه بر اعمال و رفتار كارگزاران و كاركنانش بردبارى حاكم باشد. از این‏روست كه امام على (علیه السلام) از جمله معیارهاى گزینش فرماندهان را بردبارى برشمرده و در عهدنامه مالك اشتر فرموده است:

“پس از سپاهیان خود كسى را بگمار كه خیرخواهى وى براى خدا و رسول او و امام تو بیشتر بود و دامن او پاكتر و بردبارى‏اش برتر، كه دیر به خشم آید و زود به پذیرفتن پوزش گراید”. (نهج البلاغة، ص 432)*تبیان.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

امتیاز شما به مطلب

دوست داشتم: 0
دوست نداشتم: 0
میانگین امتیازات: 0

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *