جلسه دفاع پایان نامه

صفر تا صد یک پایان نامه، از نگارش تا جلسه دفاع

پاراف صفر تا صد یک پایان نامه، از نگارش تا جلسه دفاع : شاید به جرات بتوان گفت که انتخاب موضوع یکی از وقت گیر ترین مراحل پایان نامه است. چرا که اگر موضوع مناسبی انتخاب نشو، در ادامه مراکل کار بسیار به شما سخت خواهد گذشت. ضمن اینکه امکان بازگشت هم برایتان به سختی هر چه تمام تر خواهد بود. به این مورد، رفت و آمد به دانشگاه و نزد مدیر گروه برای تصویب موضوع را هم اضافه کنید.

  • انتخاب موضوع پایان‌نامه:

باید ببینید در طول چندین سال تحصیلتان در آن رشته روی چه بحث‌هایی کار کرده‌اید؟ چه موضوعاتی برایتان ابهام داشته و دوست داشته‌اید آن ابهامات را رفع کنید؟ اصلاً وقتی دارید روی پروژه‌هایتان کار می‌کنید، نگاهتان به آینده نیز باشد. به محض اینکه یک موضوع مبهم دیدید یادداشت کنید که بعدها در قالب پایان‌نامه یا مقاله یا رساله دکترا روی آن کار کنید.

البته این را هم بگویم که خیلی‌ها معتقدند موضوع پایان‌نامه و مطالب آن‌را طوری انتخاب و نگارش کنید که نه خودتان بفهمید چه نوشته‌اید و نه استاد داور!! اینطوری استاد داور مطمئناً به شما گیر نخواهد داد چون چیزی نمی‌فهمد که بخواهد سؤال بپرسد! و از طرفی خجالت هم خواهد کشید که بگوید: من پایان‌نامه را خواندم و چیزی نفهمیدم!!

گاهی کل پایان‌نامه شما در یک جمله خلاصه می‌شود اما همان یک جمله مشکلات بسیاری را از جامعه حل می‌کند. فقط بحث این است که شما باید ثابت کنید آن جمله‌تان درست است یا حتی شاید نهایتاً ثابت کنید که جمله‌تان درست نیست! مشکلی نیست.

  • نگارش پایان نامه:

یک پایان‌نامه معمولاً دارای فصل‌های زیر است:

فصل 1 : مقدمه – تعریف مسأله – راهکار
فصل 2 : پیش زمینه و کارهای مرتبط
فصل 3 : راهکار پیشنهادی
فصل 4 : شبیه سازی و ارزیابی نتایج
فصل 5 : نتیجه گیری و پیشنهادات

در فصل اول باید ابتدا یک سری مباحث کلی در مورد سوژه‌تان بدهید. فصل اول نباید بیش از حد طولانی باشد. در فصل دوم باید گشتی در مقالات، کتب، سمینارها و غیره بزنید و ببینید در زمینه موضوع شما چه کارهایی انجام شده. این فصل خیلی مورد توجه استاد داور است! مراقب باشید! در فصل سوم شروع به تشریح راهکار خود کنید. در فصل چهارم باید توضیح دهید که برای اثبات راهکارتان چه کارهایی انجام دادید و نتایج هر کار چه شد و چطور ارزیابی کردید؟ در فصل آخر باید آنچه گذشت را یک بار دیگر به طور خلاصه بیان کنید و نتیجه‌گیری کنید که الگوریتم شما باعث بهبود در شرایط می‌شود و اینکه در حین انجام کار به چه مسائلی برخوردید که برای آیندگان می‌تواند یک موضوع برای تحقیق باشد؟

یک موضوع مهم این است که در پایان هر فصل باید بخشی با عنوان «خلاصه فصل» داشته باشید. خیلی روی این تأکید می‌کنند. در این بخش باید بگویید به طور خلاصه در این فصل چه گفتید؟ خیلی به این بخش توجه کنید چون اگر نتوانید این بخش را در حد یکی دو پاراگراف بنویسید، یعنی شما خودتان هم نفهمیده‌اید در این فصل چه نوشته‌اید!

  • منابع پایان نامه:

یکی از چیزهایی که بیشترین توجه را در جلسه دفاع به خود جلب خواهد کرد منابع است! منابع باید دقیق، معتبر و صحیح باشد. یک فایل به نام References برای خودتان ایجاد کنید و هر منبعی که در حین جستجو و تحقیق پیدا می‌کنید به طور دقیق در موردش بنویسید به خصوص آدرس صفحه وب یا کتابی که آن‌را دیده‌اید. حتماً توضیح کامل بنویسید وگرنه بعداً که منابع زیاد شد به دردسر می‌افتید. سایت‌هایی مانند ScienceDirect و irandoc و ieee.org از مهم‌ترین مخزن‌های مقالات و منابع هستند.

یک جمله که تا ابد در ذهن من خواهد ماند، این جمله از استاد راهنمایم است:

در پایان‌نامه، هر جمله شما باید به یک جا ارجاع داده شده باشد! حتی اگر واضح‌ترین جمله دنیا را می‌گویید.

  • نحوه نگارش پایان نامه:

* پایان‌نامه بهتر است کمتر از ۵۰ صفحه نباشد.
* قواعد نگارشی باید حتماً رعایت شود.
* تایپ پایان‌نامه و تنظیم آن در Word نکات زیادی دارد که باید آنها را رعایت کنید.

* حتماً ابتدا آیین‌نامه نگارش پایان‌نامه را از دانشگاه خود تحویل بگیرید و چند بار بخوانید و سپس اقدام به تایپ کنید.

  • جلسه دفاع پایان نامه:

سعی کنید حدس بزنید که استاد داور چه چیزهایی از شما خواهد پرسید. اگر آن‌را بپرسد، شما پاسخی برایش دارید؟ سعی کنید استاد داوری انتخاب کنید که سابقه ذهنی منفی نداشته باشد. معمولاً مدیرگروه چند نفر را به شما پیشنهاد می‌کند و شما یکی را انتخاب می‌کنید. اگر سابقه تدریس داشته باشید ، معمولاً اضطراب کمتری دارید. معمولاً اساتید با هم رفیق هستند. اگر اینطور نباشد و بخواهند برای هم شاخ و شانه بکشند چوبش را شما می‌خورید.معمولاً اگر استاد داور و مشاور و راهنما همه در یک دانشگاه و هم‌رشته‌ای باشند مشکل خاصی نخواهید داشت. اما اگر راهنما از یک دانشگاه و داور از دانشگاه دیگر باشد احتمالاً بیچاره‌اید. دوستان و آشنایان خود را به جلسه دفاع دعوت نکنید. با حضور آن‌ها انسان اضطرابش بیشتر می‌شود.

  • مراحل انتهایی پیایان نامه:

بعد از دفاع، همه از کلاس و سالن بیرون می‌روند، اساتید یک جلسه مشورتی می‌گذارند و سر نمره به توافق می‌رسند. بعد نمره و برگه‌های صورتجلسه به مدیرگروه یا مسؤول پژوهش تحویل داده می‌شود و کار شما تمام است. باید ۶ جلد پایان‌نامه که در دانشگاه‌های مختلف متفاوت است را همراه با سی.دی حاوی فایل Word و PDF (و در بعضی دانشگاه‌ها، منابع و غیره) تحویل پژوهش بدهید. قبل از اقدام برای صحافی حتماً فایل PDF را به مسؤول پژوهش (کسی که نهایتاً صحافی شده را تحویلش می‌دهید) نشان دهید و مطمئن شوید که مشکلی نداشته باشد.

در مورد چاپ مقاله، هر از چند گاهی همایش‌هایی تشکیل می‌شود و مقالاتی در زمینه آن همایش پذیرش می‌شود. شما ابتدا یک مقاله از پایان‌نامه‌تان استخراج می‌کنید و می‌فرستید. اگر قبول شد، مثلاً بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تومان از شما می‌گیرند و آن‌را چاپ می‌کنند یا باید بروید ارائه کنید.