پاراف آخرین اخبار مطالب و قوانین اداری شغلی استخدامی مالی

چاپ پول و سکه و اسکناس

راه و رسم چاپ پول چطور است؟

پاراف راه و رسم چاپ پول چطور است؟ : برای ورود به امنیتی ترین مکان پولی کشور نه تنها باید گوشی همراه و دوربین و هرگونه وسیله صوتی و تصویری را قبلا تحویل بدهید، بلکه هیچ قطعه اسکناس یا سکه ای نیز نباید در جیبتان باشد، مسئول روابط عمومی بانک مرکزی همان ابتدای ورود با اندکی مزاح تاکید می کند که باید خالی خالی شوید…اینجا چاپخانه و ضرابخانه سازمان تولید اسکناس و مسکوک بانک مرکزی است. چاپ اسکناس و ضرب سکه درکشور گرچه ممکن است به ظاهر خیلی سخت به نظر نرسد اما وقتی که وارد این چاپخانه می شوید و می فهمید که چاپ قطعات اسکناس به دلیل طی چندین مرحله فنی وامنیتی یک ماه زمان می برد،دیدگاهتان نسبت به موضوع چاپ پول عوض می شود.

شاید کمتر کسی موقعی که قطعات اسکناس را در دست می گیرد یا درجیب خود لمس می‌کند به بومی بودن این محصول در حال حاضر و وارداتی بودن آن قبل از سال ۶۲ فکر کرده باشد، آذرمهر، معاون بازرگانی سازمان تولید اسکناس و مسکوک بانک مرکزی با بیان این که چاپ اسکناس واوراق بهادار دراین چاپخانه از سال ۶۲ آغاز شده است، تاکید می کند که پیشتر اسکناس های مصرفی در چاپخانه های خارج از کشور عمدتا در انگلیس تولید و سپس وارد کشور می شده است ولی اکنون تمام مراحل چاپ اسکناس در داخل کشور بومی‌سازی شده است، البته هنوز مرکب مورد نیاز برای تولید اسکناس و نخ امنیتی آن از خارج وارد می شود اما در همان چاپخانه واقع در سه راه ضرابخانه خیابان پاسداران برای تولید اسکناس مورد استفاده قرار می گیرد.

این مطلب را هم بخوانید :   آشنایی با پدیده زیر آب زنی در محل کار و راههای مقابله با آن

به گفته وی دستگاه‌های چاپ موجود در این چاپخانه نیز قبلا به کشور وارد شده است اما نکته مهم آن است که تمام مراحل چاپ اسکناس در داخل همین چاپخانه و تحت نظر شورای پول و اعتبار صورت می گیرد و هر ریالی که از این چاپخانه خارج می شود قبلا باید مجوز چاپ آن از سوی شورای مذکور صادرشده باشد.

یک قطعه اسکناس از زمانی که در این چاپخانه زیر اولین مرحله چاپ افست می‌رود تا زمانی که برش زده و نمره گذاری می شود ۴ مرحله را باید طی کند که حدود یک ماه زمان می برد. ابتدا کاغذ مورد نیاز اسکناس که پیشتر با کارگزاری نخ امنیتی در یکی از کارخانه‌های داخلی کشور تهیه شده است، داخل دستگاه‌های چاپ افست قرار می گیرد و اولین مرحله چاپ روی آن انجام می شود. هر ورقه چاپ اسکناس در انتهای این پروسه برش می‌خورد و تبدیل به ۲۴ قطعه اسکناس می شود. مرحله دوم حدود ۶ روز بعد انجام می‌شود که چاپ فولادی پشت اوراق اسکناس است، البته مهندس آذرمهر دلیل این فاصله زمانی را خشک شدن مرکب مورد استفاده در چاپ افست ذکر می‌کند.

حدود یک هفته بعد نیز چاپ فولادی یا همان چاپ برجسته روی اسکناس انجام می شود. از یکی از متخصصان امر چاپ می پرسم که چرا این دو مرحله از چاپ را چاپ فولادی می گویند، پاسخ آن است که برای چاپ برجسته اسکناس، ورقه‌های اسکناس زیر دستگاه‌هایی با فشار ۸ تنی فولاد قرار می گیرد. چهارمین مرحله نیز نمره‌گذاری و برش ورقه های اسکناس است.

نمره گذاری اسکناس نیز فرآیندی فنی است که بر اساس آن هر اسکناس دارای یک عدد کسری در کنار ۶ رقم صحیح نمره گذاری می‌شود که امکان تولید یک میلیون قطعه اسکناس را در هر دوره از چاپ پول به وجود می‌آورد و نمره روی هر اسکناس با اسکناس دیگر متفاوت می شود به طوری که هیچ اسکناسی با دو نمره یکسان تولید نخواهد شد.

نکته جالب دیگری که توجه خبرنگاران بازدید کننده از چاپخانه سازمان تولید اسکناس را جلب می کند، تولید سایر اوراق بهادار و امنیتی کشور نظیر گذرنامه، شناسنامه و انواع چک پول است. البته دسته چک های بانکی دراین مکان تولید نمی شود ولی چک پول های جدید به ویژه ۵۰ هزارتومانی های منقش به گنبد و گل دسته حرم مطهر ثامن الحجج(ع) در این مکان قابل مشاهده است.

شناسنامه های جدید نیز در دو مرحله چاپ نامرئی (فلورسنت) و چاپ مرئی و فولادی انجام می گیرد.به گفته آذرمهر تولید هرقطعه اسکناس به طور میانگین ۱۰۰ تا ۱۱۰ تومان هزینه می برد.

بعد از بازدید از چاپخانه، نوبت به ضرابخانه می رسد؛ ساختمانی در مجاورت این مکان که به همان اندازه جنبه امنیتی دارد شاید اندکی هم بیشتر زیرا در این مکان انواع شمش های طلا، نظیر شمش ۸ کیلویی برای تولید سکه های طلای بهارآزادی، به ویژه انواع جدید آن منقش به حرم امام رضا (ع) که شامل دو و نیم بهار، پنج بهار و ده بهار آزادی است، ضرب می شود.

شمش ۸ کیلویی به دلیل چگالی یا همان جرم حجمی بالای طلا، حجم کوچکی دارد. گرچه ۱۵ میلیمتر بیشتر ضخامت ندارد و ظاهر کوچکی دارد ولی به سختی آن را در یک دست می گیرم و برای نگه داشتن آن مجبور به استفاده از هردو دست می شوم. به گفته مهندس سهراب مردانی، مدیر ضرابخانه بانک مرکزی تولید پولک های اولیه سکه های رایج از آلیاژی شامل فلزات نیکل، مس و روی درخارج از این ساختمان انجام می پذیرد اما مراحل چندگانه تولید انواع سکه های طلا و نقره و یادبود در داخل همین ضرابخانه صورت می گیرد.

برای تولید سکه های طلا ابتدا طلای با عیار ۹۰۰ درهزار درکوره های تولید شمش با حدود ۹۰۰ درجه حرارت یا بیشتر برای ذوب این فلز گرانبها تولید می شود، شمش‌های تولید شده با استفاده از دستگاه های خاصی تبدیل به نورد و سپس متناسب با نوع سکه تبدیل به انواع پولک می شود که این پولک ها از طریق ضرب برجسته تبدیل به انواع سکه‌های طلا می شود.*خراسان.

راه و رسم چاپ پول چطور است؟