ترور شخصیت

آشنایی با اسلحه و راه و رسم ترور شخصیت

پاراف آشنایی با اسلحه و راه و رسم ترور شخصیت : سرمایه بزرگ انسان در زندگی، حیثیت اوست و هر چیز، آن را به خطر بیندازد، در واقع جان او را به خطر انداخته است.

حتی گاه از میان بردن آبروی کسی، از نابودی شخص مهم‌تر است و اینجاست که در حقیقت گناه او از قتل نفس نیز سنگین‌تر است.

غیبت از آن دسته گناهانی است که به طور مستقیم شخصیت انسان‌ها را زیر سوال می‌برد و گاهی آن را در نظر دیگران بی ارزش می‌کند؛ چرا که غیبت، همان گفتن سخن ناروا پشت سر دیگران است، که هرگز کسی بدان سخن رضایت ندارد.

از این رو، در روایت‌های امامان معصوم علیهم السلام بر ترک این رذیله اخلاقی بسیار تاکید و در کتب اخلاقی جزو گناهان کبیره شمرده شده است.

غیبت چیست؟

پیامبر اکرم(ص) فرمود: آیا می‌دانید غیبت چیست؟ عرض کردند: خدا و پیامبر او بهتر می‌دانند. فرمود: اینکه از برادرت چیزی بگویی که خوش ندارد. عرض شد: اگر آنچه می‌گوییم در او بود، چه؟ فرمود: اگر آنچه می‌گویی در او باشد، غیبتش را کرده ای و اگر آنچه می‌گویی در او نباشد، به وی بهتان زده ای.

بنا براین روایت، عذرهایی که برخی افراد برای توجیه غیبت خویش می‌آورند، نابجاست. برای مثال، گاهی غیبت کننده اظهار می‌کند که سخن او غیبت نیست، بلکه صفت شخص مورد صحبت است؛ در حالی که اگر صفتش نباشد، تهمت است، نه غیبت. عذر دیگری که بعضی افراد برای گرفتن جواز غیبت به آن متوسل می‌شوند، این است که این، سخنی است که در حضور او نیز می‌گوییم، در حالی که پیش روی آنها گفتن هرگز مجوز غیبت نیست و به عبارتی عذر بدتر از گناه است؛ چرا که در این عمل هم آزار مومن است و هم هتک حرمت او و بدین گونه گناهش سنگین‌تر خواهد بود.

اقسام غیبت

گاهی تصور می‌شود که غیبت تنها با زبان شکل می‌گیرد، ولی از آنجا که حقیقت غیبت، سخن گفتن از شخصی در غیاب اوست، به گونه ای که اگر به گوش او برسد ناراحت می‌شود، پس این کار هم می‌تواند به وسیله زبان انجام گیرد هم از طریق قلم و یا حتی اشاره‌های دست و چشم و ابرو.

گاهی ممکن است غیبت به شکل جدی باشد و گاهی در نوع طنز. چه بسا گناهانی که با ابزار طنز انجام می‌شود، جبران ناپذیرتر از گناهانی باشند که به طرز جدی صورت می‌پذیرند؛ چرا که انسان در حالت شوخی و طنز آزادی بیشتری برای بیان سخنان خود احساس می‌کند و مطالبی را که به صورت جدی قادر به گفتن آنها نیست، به راحتی در پوشش طنز و خنده مطرح کند.

گاهی نیز غیبت با تعبیرهای آشکار و گاه کنایی انجام می‌شود. مثلا هنگامی که سخن از مومنی به میان می‌آید گفته می‌شود: بگذریم، شرع مقدس اختیار سخن گفتن را در اینجا از ما گرفته است. این تعبیر نشان می‌دهد که آن شخص مرتکب کاری زشت شده است و چه بسا اگر به شکل صریح بیان می‌شد، عمل او چندان ناشایست به نظر نمی‌رسید، ولی چون فقط اشاره ای اجمالی به موضوع می‌شود، ذهن شنونده به سراغ هر گناهی درباره فرد می‌رود.

گوش دادن به غیبت

همان گونه که غیبت کردن از گناهان بزرگ است، گوش دادن به غیبت و تایید آن نیز از گناهان بزرگ معرفی می‌شود؛ چرا که اگر کسی حاضر نشود به غیبت گوش دهد، افزون بر اینکه نهی از منکر می‌کند، عمل غیبت نیز تحقق نمی‌یابد. نه عیب‌های دیگران آشکار می‌شود و نه آبروی کسی ریخته می‌شود.

امام علی (ع) در این باره می‌فرماید: «شنونده غیبت، مانند غیبت کننده است.» و در حدیث دیگری از پیامبر اکرم(ص) نقل است: «اگر در میان جمعی بودی و از کسی غیبت شد، به یاری فرد غیبت شونده برخیز و آن جمع را از غیبت کردن بازدار و از میان شان برخیز و برو.»

با توجه به این حدیث، وظیفه آن که در معرض غیبت مسلمانی واقع می‌شود، این است که تا آنجا که می‌تواند از او دفاع کند و به یاری اش بشتابد و غیبت کنندگان را از این امر ناپسند بازدارد و سپس مجلس آنها را ترک کند. اگر با وجود قادر بودن بر یاری او، غیبت شونده را حمایت نکند و به دفاع از او برنخیزد تا به این وسیله تشویق غیبت کننده را برانگیزد، خداوند او را در دنیا و آخرت تنها می‌گذارد و مکافات گناهانش دامن گیرش می‌شود.

پیامبر اکرم (ص) در حدیثی فرمود: «هرگاه در حضور کسی از برادر مسلمانش غیبت شود و او بتواند یاری اش دهد، اما به یاری او برنخیزد، خداوند در دنیا و آخرت تنهایش می‌گذارد.» و در گفتاری دیگر از او نقل است: «گناهش در دنیا و آخرت دامن گیرش می‌شود.» امام باقر (ع) نیز در سخنی گهربار با همین مضمون، نتیجه این عمل را پستی در دنیا و آخرت معرفی می‌کند.

ثواب رد غیبت

در روایت‌های پیشوایان معصوم علیهم السلام، برای کسی که به دفاع از غیبت شونده می‌پردازد، اجر فراوانی وعده داده شده است. از جمله اینکه پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید:

«هر کس در پشت سر برادرش از آبروی او دفاع کند، بر خداست که او را از آتش برهاند.»

بر این اساس، رد غیبت که در واقع دفاع از آبرو و شخصیت مسلمان است، سبب رهایی شنونده از آتش دوزخ می‌شود. همچنین، از آن حضرت نقل است:هر کس در مجلسی بشنود که از برادرش غیبت می‌شود و آن را از او دفع کند، خداوند هزار باب بدی را در دنیا و آخرت از او دفع کند.این بزرگوار در حدیث دیگری نیز فرمود:هر کس در مجلسی، غیبتی راجع به برادر خود بشنود و آن را دفع کند، خداوند عزوجل هزار باب شر و بدی را در دنیا و آخرت از او دفع سازد و اگر غیبت را از او دفع نگرداند و خوشحال هم بشود، گناهش همچون گناه غیبت کننده است.

یاری خداوند در دنیا و آخرت، پاداش دیگری است از سوی خداوند به کسی که مانع از غیبت کردن دیگران در غیاب برادر دینی خود می‌شود؛ چنان که امام باقر علیه السلام می‌فرماید: «کسی که در برابر او از برادر مومنش غیبت شود و او به یاری اش برخیزد، خداوند او را یاری دهد».

پیامدهای ناگوار غیبت

مهم‌ترین دلیل زشتی غیبت، ریختن آبروی آبرودار است و بیشترین آثار این عمل رذیله، گریبان غیبت کننده را می‌گیرد.

به همین سبب، خداوند متعال در قرآن کریم این عمل را که نابود کننده شخصیت برادر مومن آدمی است، با خوردن گوشت او در حالی که مرده است، برابر می‌داند؛ آنجا که می‌فرماید:وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا اَ یُحِبُّ اَحَدُکُمْ اَنْ یَاْکُلَ لَحْمَ اَخیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُوا ا…َ إِنَّ ا…َ تَوّابٌ رَحیمٌ. (حجرات: ۱۲)از یکدیگر غیبت نکنید. آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده اش را بخورد؟ آن را ناخوش دارید.

[پس] از خدا بترسید که خدا توبه پذیر مهربان است.در روایت‌های اسلامی آثار سوء دیگری برای این گناه کبیره بیان شده است. در پاره ای از سخنان ائمه معصوم علیهم السلام، اثر غیبت در نابودی حسنات، به اثر آتش در هیزم و حتی سریع‌تر از اثر آتش بر کاه تشبیه شده است؛ آنجا که پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «آتش که در کاه افتد، زودتر آن را نمی‌سوزاند و از میان نمی‌برد؛ که غیبت، حسنات بنده را».

همچنین، پذیرفته نشدن نماز و روزه تا چهل شبانه روز، دیگر اثر ناخوشایند غیبت است. به عبارتی شخص غیبت کننده، از بهره‌های معنوی عبادات خود به ویژه نماز و روزه‌هایش، محروم می‌شود و چیزی جز ظاهر عمل برایش باقی نمی‌ماند؛ البته تا زمانی که رضایت غیبت شونده را به دست نیاورده باشد. در حدیثی از پیامبر اکرم (ص)آمده است: «هر کس، از مرد یا زن مسلمانی غیبت کند، خداوند تا چهل شبانه روز نماز و روزه او را نپذیرد؛ مگر اینکه غیبت شونده او را ببخشد».

همچنین، غیبت اعتماد افراد را نسبت به یکدیگر از بین می‌برد؛ چرا که بیشتر افراد ضعف‌هایی در شخصیت خود دارند و همواره می‌کوشند آنها را پنهان کنند که در این صورت، اعتماد مردم نسبت به یکدیگر حفظ می‌شود، ولی آشکار شدن آنها بر اثر غیبت، افراد را به همدیگر بی اعتماد می‌کند و در نتیجه، بروز مشکلات اجتماعی را موجب می‌شوند.

درمان غیبت

درمان اصلی هر بیماری، جز با یافتن عوامل بیماری‌زا و اصلاح آنها امکان پذیر نیست. درباره غیبت نیز باید سراغ ریشه‌های آن در خود برویم که مهم‌ترین آنها انحصارطلبی، خودبینی، حسد، انتقام جویی، کینه توزی و شوخی و سرگرمی است. پس برای رها شدن از غیبت، ابتدا باید این ریشه‌ها را از میان برد.راه مهم دیگر برای رهایی از این خصلت ناپسند اخلاقی، توجه به پی آمدهای ناخوشایند فردی و اجتماعی، مادی و معنوی آن است.

هرگاه انسان به درستی دریابد که با غیبت، شخصیت خود و دیگران را از بین می‌برد، به یقین چنین عملی را انجام نخواهد داد. نابودی سریع همه نیکی‌ها و کشیدن جور گناهانی که آنها را مرتکب نشده، ولی به سبب غیبت، از شخص غیبت شونده به پرونده او منتقل شده است، از نتایج ناگوار غیبت است.آرمان.