وضعیت زنان سرپرست خانوار دست‌فروش

وضعیت زنان سرپرست خانوار دست‌فروش

پاراف وضعیت زنان سرپرست خانوار دست‌فروش : مرکز آمار ایران در آخرین گزارشی که از وضعیت زنان سرپرست خانوار می‌دهد تعداد آنها را براساس آخرین نتایج سرشماری سال ١٣٩٠، دو‌میلیون و ٥٠٠‌‌ هزار نفر اعلام می‌کند که از بین آنها، تنها ١٨ درصد شاغل و ٨٢ درصد بی‌کار هستند. تعداد این افراد از سال ١٣٧٥ تا ١٣٩٠، ٢,٥ برابر افزایش داشته است؛ همچنین آمارها نشان می‌دهند که ٥٥ درصد زنان سرپرست خانوار بی‌سواد و ١٩ درصد تنها سواد ابتدایی دارند.

زنان سرپرست خانوار معمولا به‌دلیل فوت، مهاجرت یا ازکارافتادگی و اعتیادِ همسرانشان، مسئولیت اقتصادی خانواده را برعهده می‌گیرند؛ بااین‌همه، مشاهدات، حکایت از آن دارند که تنها فقدان مرد نیست که بار اقتصادی را به دوش زنان می‌اندازد. گاه با حضور مرد در خانه نیز زنان مجبور به تقبل هزینه‌های اقتصادی خانواده می‌شوند. در تأیید این حرف می‌توان به گزارش مرکز آمار ایران استناد کرد که می‌گوید: ٣٥ درصد از زنان سرپرست خانوار با‌وجود داشتن همسر، سرپرست خانواده هستند. از ٦٥ درصد باقی‌مانده، ٢٠ درصد از آنها به‌دلیل فوت همسر و ٢٦ درصد به‌دلیل طلاق، سرپرست خانوار محسوب می‌شوند.

مصاحبه با بیش از ٢٠زن دست‌فروش در متروی تهران در طول دو روز مؤید این مطلب است که زنان در مترو ابتدا سرپرست مالی خانواده هستند و در درجه‌های بعدی زن و دختر و مادر. اکثریت آنها به‌اجبار، یعنی به‌دلیل اینکه برای امرار معاش چاره دیگری ندارند، مسئولیت مالی خانواده را پذیرفته‌اند. دختری که خود را دریا معرفی می‌کند، می‌گوید به‌دلیل اعتیاد از شوهرش جدا شده و هم‌اکنون سرپرستی دو پسر شش و هشت ساله‌اش به‌عهده اوست. دختر دیگری که می‌گوید ٢٦ سال دارد، فوت شوهر و سرپرستی دو کودکش را دلیل کار در مترو ‌عنوان می‌کند؛ اما عذرا که نزدیک ٤٠ سال دارد وضعیتش با بقیه فرق دارد. او شوهری دارد که سالم است و معتاد هم نیست، فقط بی‌کار است. به قول عذرا گاهی می‌رود دست‌فروشی می‌کند تا جیب خودش را پر کند؛ وگرنه مابقی سال عذرا است که خرج ماهیانه همسرش را هم می‌دهد. دختر دیگری هم اعتیاد پدرش را دلیل کار در مترو عنوان می‌کند. می‌گوید خرج مادرم، تحصیل برادر و رتق‌و‌فتق زندگی خواهرانش به‌عهده اوست. نوعی احساس وظیفه در قبال اینکه در خانه‌ پدری زندگی می‌کند و به‌هر‌روی او نیز باید سهم خویش را از این زندگی بپردازد.

بسیارند زنان سرپرست خانواری که برای به‌عهده‌گرفتنِ مسئولیت اقتصادی خانواده نمی‌توانند روی استخدام در بخش‌های رسمی اقتصاد حساب کنند و از‌این‌رو به بخش‌های غیر رسمی روی می‌آورند. نداشتن سواد یا کم‌سوادی، نداشتن مهارت کار و همچنین سیاست‌های تبعیض شغلی همگی عواملی هستند که زنان را به‌سمت لایه‌های غیررسمی سوق می‌دهند.

معاونت زنان رئیس‌جمهور در صحه‌گذاشتن بر ادعای تبعیض و همچنین ناتوانی دولت در حمایت از زنان در بخش غیر رسمی می‌گوید «زنان آخرین افرادی هستند که به کار گمارده می‌شوند و اولین کسانی هستند که از کار کنار گذاشته می‌شوند». وی یادآور می‌شود که «درحال‌حاضر شاهد سوق‌دادن زنان به بخش‌های غیر رسمی کار هستیم و نمی‌توانیم از این زنان حمایت کنیم؛ به بیان دیگر شاهد زنانه‌شدن بخش غیر رسمی اقتصاد و اشتغال هستیم».

زنان بازمانده از اقتصاد رسمی و محاصره‌شده در نام سرپرست خانوار در کشاکش وعده‌های دولت و سازمان بهزیستی و مشکلات زندگی در ‌حرکت‌اند. معاونت زنان رئیس‌جمهور درباره حمایت از این قشر بارها از طرح بیمه زنان سرپرست خانوار نام برده است؛ «در‌این‌باره لایحه جامع حمایت از زنان سرپرست خانوار با همکاری وزارت کار آماده شده و تلاش‌هایی نیز برای ارزش‌گذاری کار زنان خانه‌دار انجام گرفته است و امیدواریم بتوانیم در راستای برنامه‌های گذشته زنان خانه‌دار را به‌شکلی گسترده بیمه کنیم» طرحی که در مناسبت‌های مختلف گردگیری‌اش می‌کنند و هیچ‌گاه اجرائی نشده است؛ اما حتی به‌فرض اجرائی‌شدن هم این طرح فقط پاسخ‌گوی زنانی است که می‌توانند بدون دغدغه مالی در منزل کار کنند. مشکل زنانی که در مترو به شغل دست‌فروشی مشغول هستند، آن است که باید درآمد داشته باشند.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم به‌عنوان مسئول دیگری در قبال زنان سرپرست خانوار قول تأمین مسکن به این افراد را داده است و گفته: «تا پایان سال جاری ٢٠‌هزار واحد مسکونی به خانوارهای شناسایی‌شده دارای زن سرپرست خانوار یا دارای دو فرزند معلول واگذار می‌شود و این فرایند در سال‌های آتی نیز ادامه می‌یابد». یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های زنان دست‌فروش در مترو، مسئله تأمین هزینه‌های اجاره مسکن است. اما هیچ‌کدام از آنها خبری از صحبت‌های وزیر کار نداشتند و گویی داشتن مسکن برایشان آرزویی دور و دست‌نیافتنی است.شرق.

امتیاز شما به مطلب

دوست داشتم: 0
دوست نداشتم: 0
میانگین امتیازات: 0

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *