اموال دولتی

آیا حق استفاده از اموال دولتی در ادارات را داریم؟

پاراف آیا حق استفاده از اموال دولتی در ادارات را داریم؟ : استفاده کارمندان از امکانات بیت‌المال در ساعات رسمى کار به مقدار متعارفى که مورد ضرورت و نیاز است و شرایط کارى بیانگر اذن به کارمندان در این مقدار از استفاده است، اشکال ندارد.

برخی از کارمندان در مواجهه با اموال بیت المال و اموال اداره محل کارشان دچار بی مبالاتی می شوند و گروهی نیز اهل احتیاطند و حتی بیش از حد نیاز بر خود سخت می گیرند و هرگونه استفاده از بیت المال را بر خود حرام می دانند. البته دیگر کمتر چنین افرادی یافت می شوند!

استفتاء از مقام معظم رهبری

س ۱۹۵۶: اینجانب اقدام به استفاده شخصى از بیت‏ المال کرده ‏ام، وظیفه من براى برئ‏الذمّه شدن چیست؟ استفاده شخصى از امکانات بیت‌المال تا چه حدّى براى کارمندان جایز است؟ و در صورتى که با اذن مسئولین مربوطه باشد، چه حکمى دارد؟

ج: استفاده کارمندان از امکانات بیت‌المال در ساعات رسمى کار به مقدار متعارفى که مورد ضرورت و نیاز است و شرایط کارى بیانگر اذن به کارمندان در این مقدار از استفاده است، اشکال ندارد و همچنین استفاده از امکانات بیت‌المال با اذن کسى که از نظر شرعى و قانونى حق اذن دارد، بدون اشکال است.

در نتیجه اگر تصرّفات شخصى شما در بیت‌المال به یکى از دو صورت مذکور باشد، چیزى در این رابطه به عهده شما نیست، ولى اگر از اموال بیت‏المال استفاده غیر متعارف کرده باشید و یا بدون اذن کسى که حق اذن دارد، بیشتر از مقدار متعارف استفاده نمایید، ضامن آن هستید و باید عین آن را اگر موجود باشد به بیت‏المال برگردانید و اگر تلف شده باشد، باید عوض آن را بدهید و همچنین باید اجرت المثل استفاده از آن را هم در صورتى که اجرت داشته باشد به بیت‏المال بپردازید.

اما توجه به چند نکته نیز در خصوص فتاوای فوق ضروری است:

– باید نسبت به کسانی که اذن قانونی دارند دقت لازم را داشته باشیم چرا که صِرف ادعای ما یا برخی همکارانمان کفایت نمی کند و باید در پیشگاه خداوند پاسخگو باشیم. چون بعضی اوقات می بینیم که کسانی بدون داشتن اذن قانونی خود را صاحب اجازه می دانند و می گویند برو از فلان چیز استفاده کن خیالت راحت باشد من به تو اجازه می دهم! در حالی که اصلاً چنین حقی ندارند و در این صورت شما هم که با اذن این فرد، بیت المال را مصرف نموده اید باید پاسخگو باشید.

– گاهی اوقات نیز مدیر یا کسی که شرعاً و قانوناً حق اذن دارد بیش از دایره اختیارات خود اجازه می دهد که مسلماً این اجازه او در بیش از حقوق قانونی اش نافذ نیست. مثلاً مدیری به کارمندانش می گوید اگر کارتان را انجام دادید هرچقدر دوست دارید با تلفن اداره صحبت کنید! که مسلم است او چنین حقی ندارد. در این موارد نیز باید مراقب باشیم تا با طناب این افراد در چاه نرویم!

– منظور از جمله ” اگر تلف شده باشد، باید عوض آن را بدهید و همچنین باید اجرت المثل استفاده از آن را هم در صورتى که اجرت داشته باشد به بیت‏المال بپردازید” چیست؟

منظور این است که اگر مالی را از بیت المال مصرف نموده اید و آن مال از بین رفته باشد دو حالت دارد، یا مانند پول است که باید معادل آن را بپردازید و یا جنس است که در این صورت اگر آن جنس (که به آن عین می گویند) از بین رفته باشد باید معادل مالی آن را محاسبه و به بیت المال برگردانیم. حال ممکن است این وسیله شامل اجرت استفاده هم بشود مثلاً مانند دستگاه کپی باشد که باید بابت حق استفاده از آن نیز مبلغی پرداخت گردد. (این مبلغ غیر از مبلغ معادل خود دستگاه است که بنا بر فرض مذکور از بین رفته است.)تراز.