نماز جماعت در سازمان ها و ادارات دولتی

نماز جماعت در سازمان ها و ادارات دولتی

پاراف نماز جماعت در سازمان ها و ادارات دولتی : هر چند تاکید بسیار زیادی بر روی اقامه نماز جماعت صورت گرفته است و بسیاری از مسئولان نیز به این موضوع واقف هستند ولی در برخی از ادارات به خاطر عواملی چون نبود فضای مناسب برای اقامه نماز، عدم برپایی نماز جماعت و یا عدم توجه کارکنان به اهمیت نماز، شاهد بی‌توجهی به این موضوع هستیم که لازم است با تلاش و پیگیری مجدانه مسئولان، شاهد برپایی نماز جماعت در همه ادارات و دستگاه‌ها باشیم.

در آیات و روایت بسیار زیادی به اهمیت برپایی نماز اول وقت و به‌ویژه نماز جماعت تاکید شده است و همواره نیز این موضوع مورد توجه بوده است که کار نباید مانعی برای تاخیر در برپایی نماز باشد. در آیه سوم سوره بقره آمده است: “الـَّذيْنَ يُؤمِنـُونَ بـِالـْغـَيْبِ وَيُقِيمُونَ الـصَّـلوةَ وَ مِمّا رَزَقـْناهـُم يُنـْفِقـُون”، “كساني كه (متقين) به جهان غيب ايمان دارند و نماز را برپا مي دارند، و از آنچه روزيشان كرديم انفاق ميكنند اهل تقوى هستند و توسط قرآن هدايت مي‌شود”؛ این آیه بیانگر اهمیت نماز است.

نماز بهترین وسیله ارتباطی انسان با خداوند متعال است و در توصیف جمال نماز علاوه بر روشنایی بخش بر جان پیامبر(ص) به‌عنوان سایه رو سفیدی اهل ایمان، طهارت روح عموم مردمان نیز از آن یاد شده است بلکه نماز بازدارنده گناه، عصیان و پوشاننده خطا و اشتباه دانسته‌اند.

آیات بسیاری نیز در وصف نماز جماعت و نماز اول وقت آمده است؛ غير از آثار فردي و اجتماعي نماز جماعت، پاداش‏‌هاي عظيمي براي آن بيان شده است. از رسول خدا(ص)نقل شده که “من سمع النداء فلم يجبه من غيرعلة فلا صلاة له‏” نماز کسي که صداي اذان را بشنود و بي‌دليل، در نماز جماعت ‏مسلمانان شرکت نکند، ارزشي ندارد.

پیامبر اکرم(ص) در اهمیت نماز جماعت فرموده است که “هر گاه تعداد افرادی که در نماز جماعت حضور دارند، از 10 نفر تجاوز کند، اگر دریاها مرکب شود و همه درختان دنیا قلم شود و جن و انس و فرشتگان همه نویسنده شوند، قدرت ندارند ثواب یک رکعت آن را بنویسند”. همچنین آن حضرت به ابن مسعود فرمود که “اگر تکبیر نماز جماعت از تو فوت شود و تمام روی زمین را در برابرش صدقه بدهی، فضیلتی را که از دست داده‌ای جبران نخواهی کرد”.
“ابن بطال” در بیان اهمیت نماز اول وقت می‌گوید: خواندن نماز در اول وقتش بهتر از به تأخیر انداختن آن است، زیرا در حدیث از محبوب‌ترین عمل سوال شده و آن هم نمازی است که تمام ارکان، واجبات و سنت‌ها در آن رعایت شده باشد و آن نماز از حیث رعایت سنت، در اول وقت خوانده شود. پس نمازی که در اول وقت خوانده نشود، محبوب‌ترین عمل نزد خداوند نیست.

ابن حجر العسقلانی(رح) نیز می‌گوید: در حدیث (الصلاه علی وقتها) لفظ (علی) دلالت بر استعلاء – در بر گرفتن تمام وقت نماز – می‌کند و اولویت اولیه و اصلیش بر خواندن در اول وقت است.

حضور مدیران و روسای ادارات و سازمان‌ها در نماز جماعت و تاکید بیشتر آنها برای حضور کارکنان در نماز جماعت می‌تواند باعث رونق بخشیدن و حضور گسترده کارکنان در صفوف نماز جماعت شود.

در مجموع با نگاهی به فعالیت‌های اقامه نماز جماعت در دستگاه‌های اجرایی می‌توان اذعان داشت که هر چند کارکنان به اقامه نماز مقید هستند ولی بعضا اقامه نماز را بعد از تعطیلی اداره و بهتر بگویم در وقت استراحت موکول می‌کنند که این مهم برخی از کارکنان علت موکول کردن ادای فریضه الهی به منزل را نبود امکانات لازم از جمله نبود مکان مناسب برای ادای این فریضه در دستگاه‌های اجرایی می‌دانند.

راههاي جذب بيشتر همكاران به نماز جماعت

الف- امام جماعت
1- حضور مرتب و منظم و بموقع
2- داشتن اطلاعات لازم در مباحث فقهي اعتقادي و سياسي
3- تسلط بر بيان مباحث و داشتن بيان شيوا
4- مختصر و مفيد بيان كردن مطالب
5- ارتباط گرم و صميمي با پرسنل در نمازخانه و محيط اداري
6- آراسته بودن و برخورداري از اخلاق اسلامي
7- بيان اهميت نماز جماعت و پاداش و آثار آن
8- حتي المقدور جابجايي ائمه جماعات
9- حضور در نمازخانه قبل و بعد از نماز حداقل 5 دقيقه
10- عيادت از همكاران بيمار
11- ديدار از همكاراني كه به زيارت مشرف شده اند
12- ارائه الگوي عملي و رفتاري
13- حفظ شئونات روحانيت در تعاملات اداري با همكاران

ب- مديران
1- اهتمام هرچه بيشتر به امر اقامه نماز
2- در صورت حضور در محل كار حتما در نماز جماعت شركت نمايند
3- تشويق و ترغيب مديران مياني به حضور در نماز جماعت
4- ارتباط صميمي با همكاران در نماز خانه
5- تشويق فعالان در امر اقامه نماز
6- دستور تنظيم برنامه جلسات تا قبل از اذان ظهر و پيگيري آن
7- ارجاع دادن مواردي از مذاكرات با كاركنان به بعد از نماز در نمازخانه يا در مسير آن
8- ارائه مباحث اخلاقي ، اهميت نماز اول وقت و جماعت توسط معلمين اخلاق با حضور كليه مديران

ج- نمازگزاران
1- رعايت نظافت و بهداشت فردي
2- رعايت نظافت و بهداشت نمازخانه و وضوخانه
3- عدم استفاده از تلفن همراه در نمازخانه
4- برخورد گرم و صميمي با ساير نمازگزاران
5- دعوت و تشويق همكاران به حضور فعال در نماز جماعت
6- داشتن روابط اجتماعي گرم حسن اخلاق در برخورد با ديگران و توجه به مسئوليت خطير خويش در اين زمينه

د- برنامه هاي فرهنگي
1- ضبط سخنراني ائمه جماعات و پخش آن در اينترانت شركت در صورت امكان
2- پخش اذان از طريق سيستم رايانه اي همكاران يا پيام وقت نماز يا يك حديث در اهميت نماز بر روي سيستم رايانه آنها
3- برگزاري كلاسهاي آموزشي نماز
4- چاپ مقالات ويژه نماز در پيك برق و دعوت از همكاران جهت ارائه مقالات در نمازخانه
5- اجراي برنامه هاي تشويقي كاركنان در نمازخانه از قبيل كارمندان نمونه و غيره
6- طرح هفتگي يك سوال احكام در اينترانت شركت
7- درج حديث هفته در رابطه با اهميت نمازجماعت در اتوماسيون اداري و اتصال پيامكي براي همكاران
8- خواندن روزانه يك صفحه از قرآن بعد از نماز عصر
9- برگزاري مسابقات دوره اي در رابطه با نماز
10- برگزاري همايش و نشستهاي هم انديشي نماز با حضور همكاران
11- استفاده از ابزارهاي مناسب در جهت آگاهي هر چه بيشتر همكاران به نماز جماعت و نمازاول وقت مانند ارسال احاديث و جملات مناسب در مناسبتها.
12- استفاده از افراد خوش صوت جهت اذان و دعا و تعقيبات نماز
13- استفاده از راهكارها و ابزار مناسب در جهت پاسخگويي به سوالات شرعي همكاران از قبيل نصب صندوق سوالات، تلفن گويا يا معرفي دفاتر مراجع معظم
14- دعوت چهره به چهره همكاران جهت حضور در نماز جماعت
15- تجهيز سيستم پخش اذان در مجموعه اداري
16- ترويج فرهنگ اقامه نماز اول وقت و جماعت از طريق گزيده هاي نشر
17- برگزاري بعضي از جلسات همگاني در نمازخانه شركت

ه- فضاي نماز خانه
1- استفاده از تابلوهاي اماكن مقدسه در نمازخانه
2- استفاده از مكانهاي مناسب براي نمازخانه
3- برخورداري از سيستم صوت و سرمايش و گرمايش مناسب
4- رعايت نظافت بيشتر
5- استفاده از دستگاه عطر افشان
6- شستشوي بموقع فرشهاي و تعويض مهرهاي مستعمل نماز

پیامبر و بچه های کوچه

بچه ها توی کوچه بازی می کردند. پیامبر (صلی الله علیه و آله)که برای نماز راهی مسجد بود، به بچه ها نزدیک شد و سلام کرد .بچه ها که اخلاق پیامبر رو می شناختند دویدند جلو و عبای پیامبر رو گرفتند و اصرار کردند که با ما بازی کن .پیامبر لخندی زد و با بچه ها مشغول بازی شد . بچه ها دوست داشتند شتر بازی کنند .پیامبر اکرم بچه هارو نوبتی پشت خودش سوار می کرد و توی کوچه راه می برد. تا اینکه یکی از یاران پیامبر که در جستجوی آن حضرت بود، حضرت رو در حال شتر بازی با بچه ها یافت و گفت یا رسول الله همه توی مسجد منتظر شما هستند .وقت نماز دیر می شود. پیامبر دوست نداشت با بی توجهی به میل بچه ها بازی رو رها کنه و به مسجد بره .به همین خاطر فکری کرد و به صحابی خودش (یار پیامبر) فرمود به خانه من برو و برای بچه ها گردو بیاور.
صحابی طبق فرمایش پیامبر به خانه ی ایشان رفت و برای بچه ها مقداری گردو آورد .پیامبر به بچه ها گفت قبول می کنید شترتان را به این گردوها بفروشید؟

استفتاعات نماز جماعت

1- برپايى نماز جماعت در ادارات چه حکمى دارد؟ با توجه به اهميت خاص نمازهاى يوميه و تأکيد زيادى که بر اقامه نماز در اول وقت شده است و با توجه به فضيلت بسيار زياد نماز جماعت، مناسب است کارمندان، روشى را اتخاذ کنند که بتوانند در خلال ساعات کار ادارى نماز واجب را به صورت جماعت در اول وقت و در کمترين زمان بخوانند ولى بايد به گونه‌اى مقدمات اين کار را فراهم کنند که نماز جماعت در اول وقت بهانه و وسيله براى تأخير انداختن کارهاى مراجعه‌کنندگان نشود. نگارنده کوچکتر از آن است که درباره نماز اول وقت و توجیه تاخیر آن سخنی بگوید اما وقتی این سخن از جانب بزرگ رهبر جمهور ی اسلامی ایران که برجسته ترین فقیه عصر خود است، محل تامل خواهد بود.

2- در تاریخ ۲۳ مهر ماه ۱۳۶۲ نخست وزیر وقت استفتایی به شرح زیر را به محضر امام خمینی ارسال می کند: از آنجا که در بعضی از شعبات بانکها و ادارات انجام فریضه نماز به صورت جماعت به هنگام وقت فضیلت موجب سوءاستفاده و یا اضرار به بیت المال می گردد لذا سوالات زیر در این رابطه مطرح است :

۱ – در صورتی که نماز جماعت در اول وقت باعث افت تولید یک کارخانه شود و یا اختلالی در امرتولید بوجود آورد، آیا مسئول کارخانه می تواند از کارکنان بخواهد تا نماز را بعد از اتمام کار بخوانند؟
۲- اگر از بخشنامه دولت مبنی بر اقامه نماز جماعت ، در شعبه ای از بانکها و یا ادارات سوءاستفاده شود و کار مردم تعطیل گردد، آیا می توان اقامه نماز را به اتمام وقت اداری که حدود ساعت ۲ بعدازظهراست محول کرد؟

۳- آیا دولت مجاز است که در صورت مشاهده اضرار به بیت المال و یا وهن حیثیت جمهوری اسلامی به علت سوءاستفاده عده ای ، به صورت موردی نماز جماعت را در اول وقت ملغی نماید؟”

و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در پاسخ مرقوم می فرمایند:

بسمه تعالی
جواب ۱- باید نماز را بعد از اتمام کار بخوانند و اگر کارخانه دولتی است ، مسئول هم نمی تواند اجازه دهد.
جواب ۲- لازم است پس از وقت اداری نماز بخوانند.

جواب ۳- دولت می تواند، بلکه در صورت مذکور لازم است الغا کند.

روح الله الموسوی الخمینی ۲۳ مهر ۱۳۶۲ / ۸ محرم ۱۴۰۴