سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیازمند اصلاح یا تغییر مدیریت؟

سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیازمند اصلاح یا تغییر مدیریت؟

پاراف سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیازمند اصلاح یا تغییر مدیریت؟ نهاد برنامه و بودجه درایران تاریخ پر فراز و نشیبی داشته است. از سال ۱۳۲۷ که سازمان برنامه و بودجه به عنوان مغز متفکر برنامه‌ریزی ایران شکل گرفت و فعالیت خود را با تدوین نخستین برنامه توسعه‌ای هفت ساله اول آغاز کرد، بارها و بارها این سازمان تغییر ساختاری و نامی داشته است.

نخستین بار در ۱۷ تیر ۱۳۷۹ با الحاق سازمان امور استخدامی کشور به این سازمان و تشکیل سازمان جدیدی با نام مدیریت و برنامه‌ریزی این سازمان تغییر را احساس کرد. تغییری که در همان مقطع با انتقادات بسیاری مواجه شد. چرا که به اعتقاد کارشناسان اضافه شدن سازمان امور استخدامی کارایی و چابکی نهاد برنامه‌ریزی را کاهش می‌دهد. اما پیش از آنکه مسئولان درخصوص اصلاح ادغام صورت گرفته تصمیمی بگیرند با شروع فعالیت دولت نهم این نهاد با سرنوشت تازه‌ای روبه‌رو شد و براساس مصوبه ۱۷ تیر ۱۳۸۶ شورای عالی اداری آن زمان به طور کامل منحل و وظایف آن به دو معاونت تازه تأسیس برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی و توسعه مدیریت و سرمایه انسانی نهاد ریاست جمهوری منتقل شد.

از آن زمان بود که خلأ و جای خالی نهاد برنامه‌ریزی هر روز پررنگ‌تر می‌شد. بدین ترتیب تا ۱۹ آبان ۱۳۹۳ که شورای عالی اداری رأی به ادغام دو معاونت یاد شده و احیای دوباره سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی داد، چراغ نهاد برنامه‌ریزی در کشور خاموش و وظایف اساسی و مهم آن درمحاق قرارگرفته بود. برهمین اساس صاحبنظران این اقدام دولت یازدهم را اقدامی مبارک برای نظام برنامه‌ریزی و اقتصاد ملی ایران دانستند.

اکنون پس از دو سال که از احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی می‌گذرد، دولت طرح احیای نهاد برنامه‌ریزی کشور را تکمیل کرد. بنابراین شورای عالی اداری یک بار دیگر تصمیم سرنوشت‌سازی درخصوص این نهاد گرفت و برای چابک‌سازی آن رأی به تفکیک و جداسازی سازمان‌های امور استخدامی و برنامه و بودجه داد تا هر یک در حیطه مسئولیت‌های خود با تمرکز بیشتری کار کنند. همان موضوعی که دیروز محمد باقر نوبخت سخنگوی دولت و رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی نیز برآن تأکید کرد. به گفته وی ایجاد سازمان اداری واستخدامی در کنار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی برای چابک‌سازی فعالیت‌ها انجام شده است.

نوبخت، درباره مصوبه اخیر شورای عالی اداری اظهار کرد که ما طبق وعده‌ای که رئیس جمهوری در انتخابات داده بود سازمان مدیریت را که در سال ۸۶ منحل شد و سازمانهای استانی آن هم در وزارت کشور ادغام شدند احیا کردیم و در حال حاضر سازمان مدیریت در ۳۱ استان مراکز فعالی دارد، اما طی سال گذشته اضافه بر مأموریت‌های سازمان مدیریت مأموریت بسیار مهمی که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب بود یعنی اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی به ما سپرده شد. رهبر معظم انقلاب به جهت اهمیت تأثیر سیاست‌های اقتصاد مقاومتی مقتضی دانستند که یک ستاد فرماندهی برای این کار تعریف کنند و کار دبیرخانه این ستاد به سازمان مدیریت سپرده شد علاوه بر این کار، ما بحث برنامه ششم توسعه، بودجه و فعالیت‌های استخدامی و اداری را هم در سازمان مدیریت داریم که به جهت اینکه بخش قابل توجهی از وقت ما به صورت مستمر به فعالیت‌ها درباره اقتصاد مقاومتی اختصاص داده شده است، از زمستان گذشته احساس کردیم که این همه تنوع کار در سازمان مدیریت باعث می‌شود که وقت کافی نداشته باشیم.

وی تأکید کرد: باید چابک‌سازی انجام می‌دادیم و به همین دلیل بخشی از وظایف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی طبق مصوبه شورای عالی اداری، به سازمان امور اداری و استخدامی محول شد که هر دو سازمان هم زیر نظر رئیس جمهوری هستند.

نه سازمان مدیریت منحل شده و نه مراکز استانی آن، بلکه فقط بخشی از آن به سازمان امور اداری و استخدامی محول شده است تا هم سازمان مدیریت وقت بیشتری برای انجام فعالیت‌هایش داشته باشد و هم چابک‌سازی در اجرای امور صورت گیرد. برخی از رسانه‌ها بهتر است به جای تشویش اذهان و ناامیدکردن مردم این موضوع را تبیین کنند که قطعاً اتفاق مبارکی خواهد بود.

سازمان برنامه و بودجه همانند همان شرح وظایف اصلی و اولیه خود تدوین برنامه‌های توسعه و بودجه‌های سنواتی را برعهده خواهد داشت و در خصوص اجرایی شدن سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی گام برخواهد داشت. درسوی دیگر سازمان امور استخدامی کشور نیز که زیر نظر رئیس جمهوری فعالیت می‌کند بر امور اداری و استخدامی اشراف خواهد داشت تا این بخش نیز بهتر از گذشته دراین زمینه حضور داشته باشد.ایران.

اصلاح یا تغییر مدیریت؟

حجت الاسلام غلامرضا مصباحی مقدم، رئیس سابق کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به بحث دوپاره شدن سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور گفت: بهتر بود به جای تغییرات در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، مدیریت این سازمان تغییر می‌کرد و فردی با توانمندی بیشتر و نگاه جامع‌تر به عرصه مدیریت و برنامه ریزی در این سمت قرار می‌گرفت.

رنامه‌ریزی و مدیریت باید در کنار هم باشند و به جای تجزیه این سازمان باید مدیریت آن را تغییر داد.

وی ادامه داد، ایجاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی اقدام مثبتی بود چرا که برنامه‌ریزی و مدیریت هرچند امور جداگانه‌ای هستند اما در واقع ارتباط تنگاتنگی باهم دارند. پیش از این هم طرح تشکیل سازمان مدیریت و برنامه ریزی با این استدلال که این دو حوزه باهم در ارتباط نزدیک هستند مطرح شده بود.

عضو کمیسیون برنامه بودجه در مجلس نهم گفت: پیشنهاد ما این بود که سه حوزه برنامه ریزی، مدیریت و نظارت باید در کنار هم قرار بگیرند، در طرح مجلس نظارت هم دیده شده بود، اما در نهایت حوزه نظارت در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی پررنگ نشد.

وقتی دولت سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی را تشکیل داد این اقدام مورد تائید نمایندگان و کارشناسان قرار گرفت، اما امروز که دولت تصمیم به ایجاد تغییرات در این سازمان گرفته احتمالا به دلایل اختلافاتی باشد که در حوزه اجرایی این سازمان به وجود آمده، باشد.

وی افزود، از آنجا که ظرفیت اصلی سازمان، به سمت برنامه‌ریزی هدایت شده بود، در حوزه مدیریت غفلت صورت گرفته بود. در واقع نظام مدیریت کشور دچار اختلال شده است و فیشهای حقوقی که اخیرا منتشر شده از همین موضوع نشات می‌گیرد. قضیه فیشهای حقوق نجومی، نمودی از ضعف مدیریت در عرصه نظام اداری کشور است.

تفکیک معاونتهای سازمان مدیریت و برنامه ریزی یک فایده دارد و آن اینست که هر یک از این حوزه‌ها مسئول مستقیم پیدا می‌کند و به این ترتیب دقت و وقت بیشتری صرف این امور می‌شود. اما نکته منفی و آسیب مهم تصمیم اخیر شورای عالی اداری این است که با جدا شدن مجدد نظام مدیریت کشور از حوزه برنامه ریزی هرکدام مسیر خود را می‌روند و نمی‌توانند یک رویه منسجم را دنبال کنند.تسنیم.