وام بانکی خرید خودرو و کالا

آیا کارمند حلال خوری هستیم؟

پاراف آیا کارمند حلال خوری هستیم؟: تلقى امانتدارانه از كار و مسئولیت و انجام دادن امور با رویكرد امانتدارى، اصلى اساسى در اخلاق است. اگر انسان كار و مسئولیت را امانت بداند، بى‌گمان حرمت آن را پاس مى‏دارد و تلاش مى‏كند كه به خوبى آن را پیش ببرد و بالنده سازد. هركس در هر مرتبه ادارى امانتدار مردمان است و باید اموال و امكانات و حقوق و حدود و حیثیت و شرافت آنان را پاسدارى كند. در منظر على (علیه السلام) بزرگترین خیانت، خیانت به امت و تعدى به امانت است. آن حضرت در نامه‏اى به برخى كارگزاران خود در این باره چنین آورده است:

“هر كه كار امانت (مسئولیت) را سبك بشمارد، و در آن خیانت روا دارد، و جان و دین خود را از خیانت پاك ننماید، در این جهان در خوارى و رسوایى را به روى خویش بگشاید و به آخرت خوارتر و رسواتر درآید؛ و بزرگترین خیانت، خیانت به مسلمانان است و زشت‏ترین دغلكارى، ناراستى كردن با زمامداران”. (نهج البلاغة، ص 382)

یکی از ارزش‌های اجتماعی که در فرهنگ اسلامی، بر آن تأکید بسیار شده است، خدمت به جامعه است. فلسفه وجود نظام ادارى نیز خدمتگزارى به مردمان است، و همه كارگزاران و كاركنان در تمام مراتب، خادمان مردمند. این امر به عنوان یك اصل در نظام ادارى مطرح است و مادام كه چنین احساسى وجود داشته باشد، كارگزاران و كاركنان نظام ادارى با مردم رفتار مالكانه و فرمانفرمایانه نخواهند داشت، بلكه جایگاه و موقعیت خود را نعمتى مى‏دانند كه وسیله خدمت به مردمان است.

امام على (علیه السلام) در حكمتى خطاب به جابر بن عبدالله انصارى چنین فرموده است:

“اى جابر! آن كه نعمت خدا بر او بسیار بود، نیاز مردمان بدو بسیار بود، پس هر كه در آن نعمتها براى خدا كار كند، خدا نعمتها را براى وى پایدار كند. و آن‏كه آن را چنانكه واجب است به مصرف نرساند، نعمت او را ببرد و نیست گرداند”. (عیون الحکم و المواع1 ص 438)
نظام ادارى نباید به گونه‏اى باشد كه مردم سر در گم شوند و یا كارشان معطل گردد و به سرگردانى گرفتار آیند. حبس كردن امور و متوقف ساختن كارها از بزرگترین آفات نظام ادارى است كه جز با روحیه پیگیرى جدى رفع نمى‏گردد. بنابراین كارگزاران و كاركنان نظام ادارى باید اهل پیگیرى جدى كارها باشند و اجازه ندهند هیچ كارى گرفتار حبس و توقف شود. همچنین در آن مواردى كه لازم است خود مسئولان براى حل مسائل پیگیرى و اقدام كنند، نباید كوتاهى بورزند
مسئولیت‏پذیرى در اخلاق ادارى، اصل مبنایى است به گونه‏اى كه هر نوع بى‌مسئولیتى به مفهوم بیرون شدن از مسیر درست و گام نهادن در كجی‌ها و ناراستی‌هاست. به بیان على (علیه السلام): “دشمن‏ترین مردمان در نزد خدا، بنده‏اى است كه خدا او را به خود واگذارد؛ و او پاى از راه راست بیرون نهد و بى راهنما گام بردارد، اگر به كار دنیایى‏اش خوانند، به كار پردازد، و اگر به كار آخرتى‏اش خوانند، سستى و كاهلى نماید؛ گویى آنچه براى آن‏ كار كند بر او بایسته است، و آنچه در آن سستى و كاهلى ورزد، از او ناخواسته”. (نهج البلاغة، ص 149)

انضباط كارى یعنى سامان پذیرى، آراستگى، نظم و ترتیب، و پرهیز از هرگونه سستى و بى‌سامانى در كار. این امور از عمده‏ترین آداب اخلاق ادارى است و هیچ سازمانى و نظامى بدون رعایت این امور راه به جایى نخواهد برد. از وظایف کارمندان رعایت نظم در امور است. امام على (علیه السلام) فرموده است:

“كارهاى منظم و منضبط به سبب مخالفت و خلافكارى تباه مى‏شود”. (عیون الحکم و المواع1 ص 19)

بعضی از مصادیق نظم در امور اداری عبارتند از:

ـ نظم در ورود و خروج

ـ بایگانی منظم اسناد، مدارک و پرونده‌ها

ـ ثبت اطلاعات دقیق در دفاتر مربوطه و رایانه‌ها و …

ـ خوش خط نویسی

ـ نظم در روی میز کار و محیط اداره

ـ نظم در تعیین نوبت‌های مراجعین و …

امور ادارى و پیشبردن اهداف سازمانى جز با پیگیرى جدى كارها تحقق نمى‏یابد و هر كارى نیازمند پیگیرى جدى و تلاش اساسى است تا به نتیجه مطلوب برسد و بدون وجود روحیه پیگیرى در كارها هیچ كارى به درستى صورت نمى‏پذیرد. امیرمۆمنان (علیه السلام) در فرمان‌ها و دستورالعمل‌هاى حكومتى و ادارى خود، كارگزاران و كاركنان را به پیگیرى امور سفارش نموده و از آنان خواسته است كه كه در خدمتگزارى مردمان پیگیرانه عمل كنند. آن حضرت در دستورالعملى چنین فرموده است:

“كسى را از درخواستش به خشم نیاورید و حاجت كسى را روا ناكرده مگذارید، و كسى را از آنچه مطلوب اوست باز مدارید”. (نهج البلاغة، ص 425)

نظام ادارى نباید به گونه‏اى باشد كه مردم سر در گم شوند و یا كارشان معطل گردد و به سرگردانى گرفتار آیند. حبس كردن امور و متوقف ساختن كارها از بزرگترین آفات نظام ادارى است كه جز با روحیه پیگیرى جدى رفع نمى‏گردد. بنابراین كارگزاران و كاركنان نظام ادارى باید اهل پیگیرى جدى كارها باشند و اجازه ندهند هیچ كارى گرفتار حبس و توقف شود. همچنین در آن مواردى كه لازم است خود مسئولان براى حل مسائل پیگیرى و اقدام كنند، نباید كوتاهى بورزند.

انجام دادن كارها و خدمتگزارى از سر مهرورزى والاترین هنر در اخلاق ادارى است. امیرمۆمنان على (علیه السلام) در حكمتى والا فرموده است:

“دل‌هاى آدمیان رمنده است؛ پس هر كه با آن الفت برقرار سازد، روى بدو نهد”. (نهج البلاغة، ص 477)

خردورزى اقتضا مى‏كند كه كارگزاران و كاركنان نظام ادارى در همه امور مهرورزانه عمل و رفتار كنند كه هیچ چیز مانند مهرورزى سختیها را نمى‏زداید و گرها را نمى‏گشاید. رابطه مسئولین و مردم باید بر اساس مهر و لطف باشد نه از نوع ظالم و مظلوم.
“هر كه كار امانت (مسئولیت) را سبك بشمارد، و در آن خیانت روا دارد، و جان و دین خود را از خیانت پاك ننماید، در این جهان در خوارى و رسوایى را به روى خویش بگشاید و به آخرت خوارتر و رسواتر درآید؛ و بزرگترین خیانت، خیانت به مسلمانان است و زشت‏ترین دغلكارى، ناراستى كردن با زمامداران”
بردبارى‏

هر كس كه در هر مرتبه‏اى از مراتب نظام ادارى قرار مى‏گیرد باید با بردبارى تمام امور را پیش ببرد و در برابر خواست مردمان و احتیاجات آنان كم‏حوصلگى نداشته باشد و با تحمل فراوان خدمتگزارى نماید. امام على (علیه السلام) در دستورالعمل‌هاى حكومتى و ادارى خود، كارگزاران و كاركنان را به چنین بردبارى‏اى فراخوانده است:

“در بر آوردن حاجت‌هاى مردمان شكیبایى ورزید”. (نهج البلاغة، ص 425)

نظام ادارى ارزشمند، نظامى است كه بر اعمال و رفتار كارگزاران و كاركنانش بردبارى حاكم باشد. از این‏روست كه امام على (علیه السلام) از جمله معیارهاى گزینش فرماندهان را بردبارى برشمرده و در عهدنامه مالك اشتر فرموده است:

“پس از سپاهیان خود كسى را بگمار كه خیرخواهى وى براى خدا و رسول او و امام تو بیشتر بود و دامن او پاكتر و بردبارى‏اش برتر، كه دیر به خشم آید و زود به پذیرفتن پوزش گراید”. (نهج البلاغة، ص 432)*تبیان.

امتیاز شما به مطلب

دوست داشتم: 0
دوست نداشتم: 0
میانگین امتیازات: 0

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *