امانتداری، چه آثار و برکاتی به دنبال دارد؟

امانتداری، چه آثار و برکاتی به دنبال دارد؟

پاراف امانتداری، چه آثار و برکاتی به دنبال دارد؟ : امـانت به معنى ودیعه، گرو و رهن، راستى و درستى، و امانتدارى به معنى درستى، امین بودن و دیندارى آمده است. از نـظـر عـقل و منطق، راستى و درستى و پس دادن به موقع امانت کارى ارزشمند و لازمه انسانیت است که فطرت پاک انسان‌ها پایبندى به آن را طالب و از خیانت در امانت، سخت منزجر است.

در فـرهـنـگ اسـلام نـیـز (امانتدارى) جزو اصول و پایه‌هاى اخلاقى شمرده شده و به گونه‌اى شگفت مورد تاکید قرار گرفته است. قرآن مجید مى‌فرماید: اگـر کـسى از شما دیگرى را امین دانست، آن کسى که امین شمرده شده باید امانت وى را باز پس دهد و باید از خداوند که پروردگار اوست پروا کند). خداوند به شما فرمان مى‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانش بازگردانید). خـداونـد از فـرد مـسـلمان و از عموم مسلمانان مى‌خواهد که امین باشند و در امانت، خیانت نورزند و ودیعه را، هر چه باشد، به صاحبش برگردانند. امام علی (ع) نیز، امانتدارى را مهمترین ویژگى مسلمان دانسته و فرموده است: «امانتدارى در رأس دستورات یا برنامه‌هاى اسلام است».در سخنى دیگر، اداى امانت را در راستاى تکمیل دین دانسته و فرموده است: «هر کس امانتدارى کند، دیندارى را کامل کرده است».نـظـر بـه ایـنکـه قـبول یا ردّ امانت تا قبل از تحویل گرفتن آن، در اختیار انسان است، باید ابـتـدا قـدرى دربـاره آن بـیـنـدیـشـد و اگـر تـوان اداى آن را در خـود نـمـى‌یـابـد، از اوّل آن را نـپـذیـرد و در جـایـگـاه شـریـف امـانـتـدارى وارد نـشـود کـه بـعــدهـا بـه سـبـب سـهـل‌انـگـارى یـا نـاتـوانـى و بـى‌ارادگـى بـه ایـن اصل مهم اخلاقى پشت پا نزند.

انواع امانت

امـانـت‌هـایـى کـه در اخـتـیـار انـسـان قـرار مى‌گیرد، ممکن است از سوى خدا، پیامبر و امام یا مردم باشد. پس امانت بر سه نوع است:
۱ـ امانت الهى: در مورد «امانت» تفسیرهای مختلفی ذکر شده از جمله:ـ منظور از امانت «ولایت الهیه» و کمال صفت عبودیت است که از طریق معرفت و عمل صالح حاصل می‏شود. منظور صفت «اختیار و آزادی اراده» است که انسان را از سایر موجودات ممتاز می‌کند. مقصود «عقل» است که ملاک تکلیف و مبنای ثواب یا عقاب است. منظور «اعضای پیکر انسان» است که حفظ آن‌ها واجب می‌باشد. منظور «امانت‌هایی است که مردم از یکدیگر می‏گیرند» و وفای به عهدهاست. مقصود «معرفت ا…» است. منظور «واجبات و تکالیف الهی» هم‌چون نماز و روزه و حج است. با کمی دقت روشن می‏شود که این تفسیرهای مختلف را می‏توان در بعضی دیگر ادغام کرد. ۲ـ امانت پیامبر(ص): رسول خدا(ص) نیز به عنوان رهبر اسلام امانت‌هایى را به امّت سپرده است. از جمله خود، بارها فرمود: «اِنـّى تـارِکٌ فـیـکـُمُ الثَّقـَلَیـْنِ: کـِتـابَ‌ا…ِ وَ عـِتـْرَتـى وَ لَنْ یـَفـْتـَرِقـا حـَتـّى یـَرِدا عَلَىَّ الْحَوْضَ»؛ «همانا من دو چیز گرانبها در میان شما (به امانت) مى‌گذارم: کتاب خدا و خاندانم و این دو هرگز از هم جدا نمى‌شوند تا آنکه کنار حوض (کوثر) نزد من‌آیند».هـمین طور سخنان حکمت‌آمیز آن حضرت و ائمه هدی نیز باید مورد دقت و حفاظت قـرار گـیـرد و بـا جـدیـت و صـداقـت بـه نـسـل بـعـد تـحـویـل گـردد.۳ـ امانت مردم: امـانـتـگـذارى و امـانـتدارى، از لوازم زندگى اجتماعى است که همواره در میان جوامع بشرى رواج داشـتـه و بـه تناسب افراد و موقعیت‌ها، تنوع و دگرگونى یافته است. امانت گاهى یک مطلب علمى، راز نظامى، فرمول صنعتى و گاهى سخنى یا چیزى نفیس و گرانبها و… بوده است.

ملاک مسلمانى

ویـژگـى و اهـمـیـت (امـانـتـدارى) تـا آنجا مورد توجه اسلام است که آن را با ایمان، ملازم و برابر دانسته و ایمان افراد را آن گاه مى‌پذیرد که با امانتدارى توأم باشد. امیرمومنان (ع) فرمود: «کسى که امانتدار نیست، ایمان ندارد».

دامنه امانتدارى

از ویـژگـى‌هـاى مهم امانتدارى، فراگیرى و شمول آن است که تحت هیچ شرایطى استثناپذیر نـیـسـت و امـانت باید به صاحب آن اعم از مومن و کافر، کوچک و بزرگ، سیاه و سفید، و دوست و دشمن مسترد گردد. امـانـت هـر چـنـد از نـظـر ظـاهـر و ارزش مـادى کـم بـهـا بـاشـد، قـابـل احـتـرام و پـس دادن اسـت. امـام علی (ع) نقل کرده که رسول خدا(ص) ساعتى پیش از ارتحال، سه بار به من فرمود: «اى ابـوالحـسـن، امـانـت را بـه نـیـکـوکـار و بـدکـار پس بده، کم باشد یا زیاد، حتى اگر نخ و سوزنى باشد».امانت‌گذار هر چند از نظر فکرى و اجتماعى چهره‌اى زشت و کریه داشته و مرتکب کردارى شنیع شـده بـاشـد و یـا حـتى حقوقى را بدهکار باشد، هرگز از ودیعه‌اى که به امانت سپرده محروم نمى‌گردد.

آثار امانتدارى

ایـن اصـل مـهم اخلاقى، آثار ارزنده‌اى نیز در پى دارد که به برخى از پیامدهاى آن اشاره می‌کنیم:خیر و سلامت: حضرت رضا (ع) فرمود: «پـیـروان مـن مادامى که یکدیگر را دوست بدارند و هدایت نمایند و اداى امانت کنند پیوسته در خیر خواهند بود.» راستى و درستى: اگـر افـراد و جـامـعـه امانت یکدیگر را حفاظت کنند و در آن خیانت نورزند و همه امانت‌هاى الهى را پاس دارند، درستى و راستى فزونى خواهد یافت. امیر مومنان(ع) فرمود: «وقتى امانتدارى تقویت گردد راستى فزونى مى‌یابد.» روزى و ثروت: رسول خدا (ص) فرمود: «امانتدارى ثروت فراوان مى‌آورد.» رهایى از دوزخ: مـومن پـاک‌سـرشـتـى کـه در هـیـچ امـانـتـى خـیـانـت نـورزد و هر ودیعه‌اى را سالم به صاحبش برگرداند، حیف است داخل دوزخ شود. ابـوذر گـویـد: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: «روز قیامت در دو سوى صراط، (صله رحم) و (امانتدارى) قرار دارند.آرمان.