چگونه تفویض اختیار کنیم؟

پاراف چگونه تفویض اختیار کنیم؟ : تفویض اختیار فرآیند انتقال وظایف به رده‌های پایین‌تر سلسله مراتب سازمان و اعطای قسمتی از اختیارات مدیر به کارکنان است.

به‌‌طور کلی دو نوع تفویض اختیار وجود دارد:

1- محول کردن وظایف جدید و متفاوت به فرد به همراه اختیارات لازم برای انجام آنها.

2- دادن اختیارات مشخص بیشتر به فرد برای انجام وظایف قبلی خود.

باید توجه داشت که در هر دو نوع تفویض اختیار مطرح شده انتقال اختیارات، مسوولیت تفویض کننده را سلب نمي‌کند و او به هر حال در برابر وظیفه تفویض شده خود مسوول است.

دلایل زیر سبب مي‌شود که تفویض اختیار امری مهم تلقی گردد:

* بسیاری از مدیران دارای مشغله فراوان بوده و همواره بیشتر از ظرفیت خود فعالیت مي‌کنند

* بسیاری از مدیران به کارکنان خود امکان استفاده از توانایی‌ها و پتانسیل‌های فردیشان را نمي‌دهند

* بسیاری از سازمان‌ها مشکلات جدی در امر جانشین پروری دارند

* بسیاری از مدیران دچار محدودیت زمانی برای انجام فعالیت‌های کلیدی خود بخصوص در امر برنامه‌ریزی هستند

* بسیاری از سازمان‌ها با وجود اینکه نیروهای متخصص فراوانی دارند، ولی در کیفیت تصمیمات خود دچار مشکل هستند.

مزایای تفویض اختیار :

* تفویض اختیار در مدیریت زمان به مدیر یاری رسانده و به توسعه و رشد مدیر کمک مي‌کند.

* یک مدیر نیز مانند سایر افراد برای توسعه خود نیاز به انگیزه و کسب توانایی‌های لازم دارد، کسب توانایی‌های جدید نیاز به زمان داشته و تفویض اختیار موثر و مناسب مي‌تواند این زمان را برای مدیر به ارمغان آورد.

* به ياد داشته باشیم که بسیاری از سازمان‌ها به علت اینکه مدیرانشان در سطحی از توانایی متوقف شدند، نتوانستند به رشد خود ادامه دهند. از سوی دیگر تفویض اختیار موثر، سبب رضایت‌، رشد و توانمندی کارکنان سازمان مي‌گردد.

* رشد مدیران و کارکنان سازمان باعث رشد خود سازمان شده، به جانشین پروری در سازمان کمک کرده و در صورتی که در زنجیره ارزش سازمان به درستی تعریف شود، مي‌تواند سبب افزایش بهره‌وری در سازمان گردد.

دلایل و علل عدم تمایل مدیران برای تفویض اختیار ات:

* تصمیمات مدیران شامل اطلاعات محرمانه است.

* تصمیمات مدیران بسیار مهم هستند.

* مدیران وظایف را بهتر از کارکنان انجام مي‌دهند.

* برخی از وظایف برای مدیران بسیار جذاب و لذت بخش است.

* توضیح بسیاری از وظایف برای کارکنان دشوار است‌.

* نظارت بر بسیاری از وظایف دشوار است و در برخی از کارها اگر اشتباهی صورت گیرد بسیار مشهود بوده و برای یک مدیر موفق چندان مطلوب نیست.

ویژگی‌ها یی که سبب مي‌شود مدیران تفویض اختیار نکنند:

* اولین ویژگی نیاز شدید مدیر به قدرت است‌، دو نوع نیاز به قدرت را مي‌توان برشمرد؛ مدیرانی که این احساس نیاز را برای دستیابی به منافع شخصی خود دارند و مدیرانی که نیاز به قدرت را برای دستیابی به منافع اجتماعی در خود احساس مي‌کنند . در هر دو نوع، بخصوص نوع اول چون فرد احساس مي‌کند تفویض اختیار از محدوده اعمال قدرتش مي‌کاهد از آن اجتناب مي‌کند.

* ویژگی دوم احساس عدم امنیت است‌، مدیر احساس مي‌کند با تفویض اختیار برای خود رقیب ایجاد کرده و از سوی دیگر چون مسوولیت انجام وظیفه در نهایت با خود مدیر است، اگر وظیفه به درستی انجام نشود، خود مدیر بایستی پاسخگو باشد.

* ویژگی سومی ‌که سبب شود مدیر تفویض اختیار نکند، احساس نیاز فراوان دستیابی به موفقیت در مدیر است و از آنجاکه مدیر نمي‌خواهد موفقیت را با کسی تقسیم کند، وظایف را تفویض نمي‌کند.

* ویژگی دیگری که وجودش در مدیر مانع علاقه او به تفویض اختیار مي‌شود‌، کمال‌گرا بودن است‌، افراد کمال گرا همه کار‌ها را مهم و فوری مي‌دانند و معتقدند که همه کارها باید کامل و به درستی صورت گیرد و از آنجا که در نتیجه تفویض اختیار احساس مي‌کنند اختیار کار از کنترلشان خارج شده است مدام نگران بوده و بدین سبب‌ترجیح مي‌دهند همه وظایف مربوطه را خود انجام دهند.

* آخرین مورد در افرادی دیده مي‌شود که در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل هستند. این امر سبب مي‌شود که فرد توانایی انتقال انتظارات خود در مورد وظیفه تفویض شده را نداشته باشد و به دلیل عدم برقراری ارتباطات موثر، مدام قضاوت‌های نادرست نماید، همین موضوع سبب مي‌شود که مدیر نتواند به افراد جهت تفویض اختیار اعتماد نماید. از سوی دیگر، بسیاری از مدیران مطرح مي‌کنند که آنها خود علاقه به تفویض اختیار دارند و از مزایای آن با خبر هستند، اما در اکثر مواردی که سعی کرده اند وظایفی را تفویض کنند، آن وظیفه به خوبی انجام نشده است.

در تفویض اختیار به این موارد توجه کنید؟

1- چه چیزی را باید تفویض نمود؟

2- قبل از تفویض اختیار چه باید کرد؟

3- پس از آنکه وظایف تفویض گردید به چه مواردی باید توجه نمود؟

4- پس از به پایان رسیدن وظیفه چه باید کرد؟

چه چیزهایی را تفویض کنیم؟

* وظایفی را که کارکنان بهتر از مدیر مي‌توانند انجام دهند.

* وظایفی که فوری بوده، اما اهمیت بالایی ندارند.

* وظایفی که با مسیر شغلی کارکنان مرتبط است.

* وظایفی که دشواریشان متناسب با توانایی و انگیزه کارکنان است.

* هم وظایف خوشایند و هم ناخوشایند را بایستی تفویض کرد. وظایفی که به نقش کلیدی مدیر مربوط نمي‌شود را مي‌توان تفویض کرد.

مقدمات تفویض اختیار:

* مسوولیت‌ها به دقت مشخص گردد و زمان ارائه نتایج به روشنی مشخص شود.

* اگر کارکنان تجربه کافی ندارند، مراحل انجام کار بایستی به دقت برایشان مشخص و تعریف گردد.

* اختیارات لازم برای انجام وظیفه داده شود و حدود این اختیارات بخوبی مشخص گردد.

* به‌جز اختیارات لازم به سایر منابع مورد نیاز جهت تفویض فکر شود، مشخص شود که گزارش باید چگونه ارائه گردد. باید مطمئن شد کارکنان مسوولیت تفویض شده را پذیرفته‌اند. در این مورد بهتر است به ملاحظات فرهنگی نیز توجه شود.اما توصیه مي‌شود با توجه به فرهنگ حاکم حتما قبل از تفویض اختیار از فرد مورد نظر بازخورد گرفته و تا آنجا که امکانش وجود دارد تفویض اختیار به‌صورت عملیاتی در آید.

* در نهایت به فردی که قرار است به او وظایف تفویض گردد این اطمینان داده شود که خود مدیر برای رفع مشکلات احتمالی در کنار اوست و از او حمایت مي‌کند، در همین راستا برای فرد مشخص شود که مدیر در چه زمان‌هایی برای مراجعه او حضور دارد و فرد چگونه مي‌تواند به مدیر مراجعه نماید.

اقدامات پس از تفویض اختیار:

* بهتر است افراد دیگر توسط مدير از حدود اختیارات جدیدی که به فرد تفویض شده مطلع شوند، این موضوع هم مانع از وقوع تعارضات شده و هم سبب مي‌شود که فرد مربوطه اعتبار لازم را بین سایرین جهت اعمال اختیارات جدید خود کسب نماید.

* پیشرفت وظیفه تفویض شده از راه‌های مناسبی نظارت شود.

* راه‌هایی جهت دسترسی فرد به اطلاعات مورد نیاز خود فراهم گردد.

* حمایت و مساعدت لازم صورت گیرد، اما به هیچ‌وجه تفویض اختیار صورت گرفته پس گرفته نشود، به کارکنان کمک شود که روش‌های حل مساله را به‌‌طور موثر فرا گرفته و به‌کار برند و همواره نگاهی به‌سوی پیشرفت داشته باشند.

* نظر فرد در مورد اینکه این تفویض اختیار برایش چگونه بود پرسیده شود، دستاوردهای تفویض اختیار برای فرد شناسایی شده و بر جنبه‌های مثبت آن تاکید گردد، از تجربه حاصل برای توانمندسازی کارکنان استفاده شود، این کار مي‌تواند از طریق مربیگری یا آموزش موارد مورد نیاز فرد صورت گیرد.*دنیای اقتصاد.