لباس کارمندی

عوامل شکست برنامه ریزی در کشور

پاراف عوامل شکست برنامه ریزی در کشور : آیا تا کنون اندیشیده اید که چرا برنامه ریزی و نظام برنامه ریزی در بیشتر مواقع در کشور به شکست منجر می شود؟ نحوه تهیه و تدوین، تصویب، اجرا و نظارت بر اجرای برنامه‌های توسعه نشان می‌دهد که برنامه ها عموما با مشکلات و عوامل بازدارنده روبه‌رو بوده اند. آسیب‌های مختلفی که می توان آن ها را به «آسیب‌شناسی اهداف»، «نظام برنامه‌ریزی»، «فرایند تصویب»،«اجرای برنامه‌هاو فرایند نظارت و ارزشیابی» تقسیم و تفکیک کرد.

آسیب‌شناسی اهداف:

  • – فقدان راهبرد بلند مدت واقع‌بینانه برای نحوه تعیین اهداف
  • – انتخاب اهداف متعارض و متکثر (در برنامه‌های جامع اغلب اتفاق می‌افتد)
  • – عدم توجه به پیش‌بینی درصد تحقق اهداف براساس محدودیت‌ها و ظرفیت‌های کشور
  • – عدم دقت کافی در سیاست‌گذاری و تعیین اهداف کمی متغیرهای سیاستی
  • – عدم تناسب بین اهداف و ابزارهای رسیدن به اهداف و توان اجرا و نیز الزامات ساختاری، فرآیندی و حقوقی

آسیب‌شناسی نظام برنامه‌ریزی:

  • – دشواری ایجاد هماهنگی میان سیاست‌ها در برنامه‌های جامع توسعه
  • – تفصیلی بودن برنامه‌ها و نبود منطق روشن در تعیین حد تفصیل
  • – عدم توجه به رویکرد آینده پژوهی و آینده‌نگاری در نظام تدوین برنامه‌ها
  • – عدم ارائه تعریف روشن از مفهوم توسعه و پیشرفت
  • – وجود درجه بسیار بالا از تمرکز در نظام برنامه‌ریزی
  • – توجه کمتر به نقش و مشارکت فعالان اصلی بخش خصوصی و نهادهای مدنی
  • – فقدان ساز و کارهای لازم برای مشارکت شرکت‌های مادر تخصصی و نهادهای عمومی غیردولتی در نظام برنامه‌ریزی
  • – عدم ضمانت اجرایی برنامه‌های توسعه
  • – عدم انسجام و یکپارچگی برنامه‌ها به دلیل بی‌توجهی الزامات بین بخشی و شرایط محیطی بیرونی و داخلی تاثیر گذار بر برنامه‌های توسعه
  • – عدم همخوانی دوره زمانی تدوین کننده و اجراکننده برنامه‌های توسعه

آسیب‌شناسی فرآیند تصویب:

  • – گسست بین قوانین بودجه سالانه برخی سال‌ها و برنامه‌های توسعه به سبب عدم تقدیم برنامه سالانه همراه لوایح بودجه و رعایت زمان‌بندی قانونی
  • – مشخص نبودن محدوده عمل قانونی مجلس شورای اسلامی در تغییر لایحه برنامه
  • – نبود برنامه‌ریزی غلتان و مشکلات فراوان مربو طبه اصلاح برنامه در فرآیند اجرا

آسیب‌شناسی اجرای برنامه‌ها:

  • – وجود تکانه‌های بیرونی خارج از کنترل دولت و یا کنترل ناقص بر سیاست‌ها
  • – گسست بین برنامه میان مدت و بودجه‌های سالانه کشور (و یا برنامه‌های سالانه)
  • – گسست بین برنامه میان مدت و بودجه‌های سالانه کشور (و یا برنامه‌های سالانه)
  • – عدم تهیه برنامه‌های عملیاتی و یا تاخیر در تدوین آیین‌نامه‌ها یاجرایی برنامه‌های پنج ساله
  • – نبود وفاق ملی برای اجرای برنامه‌ها
  • – عدم انطباق دوره‌های اجرایی برنامه‌های توسعه با دوره‌های قانونی فعالیت مجلس شورای اسلامی و ریاست جمهوری
  • – تغییر برخی از احکام قانونی برنامه‌های توسعه در زمان اندکی پس از تصویب آنها
  • – عدم تحلیل هزینه – فایده دقیق طرح‌های عمرانی
  • – محدودیت دامنه پذیرش محتوای برنامه در جامعه و نقص اجرای برنامه‌ها در راستای تحقق اهداف (عدم مشارکت در نظام برنامه‌ریزی و تدوین برنامه)

آسیب‌شناسی فرآیند نظارت و ارزشابی:

  • – محدود بودن به نظارت عملیاتی و پیشرفت فیزیکی بر برنامه‌های توسعه در بهترین شرایط
  • – دولتی بودن مراکز آماری و فقدان مراکز خصوصی و مستقل آماری و تاخیر در ارایه و انتشار آمار
  • – عدم ارائه به موقع گزارش‌های سالانه نظارتی و در نتیجه عدم امکان اصلاح انحراف احتمالی از مسیر تعیین شده
  • – تداخل وظایف دستگاه‌های نظارتی و دائمی و مستمر نبودن فرآیند نظارت.*صدای اقتصاد.