توضیحی بر اهميت بازرسی و نظارت در دستگاهها و سازمان های دولتی

توضیحی بر اهميت بازرسی و نظارت در دستگاهها و سازمان های دولتی

پاراف توضیحی بر اهميت بازرسی و نظارت در دستگاهها و سازمان های دولتی : جوهر كنترل و بازرسي، نظارتي است كه به وسيله آن عملكرد كاركنان در سازمان با معيارهاي مشخص شده و هماهنگ با اهداف سازمان مورد بررسي قرار مي گيرد. تا با آنها هماهنگي لازم را در اجرا داشته باشد. اساس اين نظارت بر اطلاعات مبنايي استوار است (چك ليست) كه در اختيار مديران سازمان از يك سو و بازرسان و ناظران از سوي ديگر قرار مي گيرد. در نظارت اقدامات انجام شده با استانداردهاي از پيش تعيين شده مقايسه مي شود.

بازرسي و نظارت هرجا گام گذارد، نه براي مشكل آفريني و به اصطلاح مچ گيري، بلكه بايد براي اصلاح و حل مشكلات و ارائه راه حل هاي كاربردي و تصميم سازيهاي مفيد و موثر مي باشد. به عبارت ديگر نظارت و بازرسي فراهم آورنده، اطلاعات مناسب، مفيد و لازم براي مديريت اثربخش و قابل اطمينان در يك سازمان انساني و متعالي است.

در سلسله وظايف هر مديري، نظارت و كنترل از مهمترين وظايف اوست. زيرا مسئوليت نهايي مدير در يك سازمان، دركنار قدرت، اختيار، و نفوذ او حفظ نظام آن سازمان است. هر نظامي كه به هر حال ساخته دست بشر است بر اساس قراردادها و اعتبارات انساني اداره مي شود و بايد بطور مستمر و پيگير مورد نظارت و بازرسي دقيق قرار گيرد.

لذا عامل نظارت و كنترل به سرنوشت هر سازمان بستگي دارد و توجه جدي، عميق و دقيق به آن الزامي است. بر اساس اين وظيفه مدير در اعمال كنترل و نظارت در واقع هماهنگي، برنامه ريزي، سازماندهي، و در نهايت اصلاح اقدامات و عملياتي است كه در راه نيل به اهداف و مقاصد و برنامه هاي مورد نظر در هر سازمان الزامي است. به همين لحاظ در برنامه ريزي، نظارت و بازرسي اطمينان بخش با يكديگر ارتباط دارند.

نظارت و بازرسي مي بايستي مشخص كننده انحرافات، و حاوي پيشنهادهاي اصلاحي لازم براي انجام صحيح و اصولي امور باشد. لذا در نظارت و كنترل از راه كارهاي عملي و علمي براي حصول اطمينان از انطباق فعاليتهاي اجرايي با قوانين مورد عمل و افزايش بهره وري و بهره دهي در همه ابعاد به ويژه نيروي انساني استفاده گردد.

ابزار برنامه ريزي و مديريت عبارتند از داشتن برنامه كوتاه مدت و بلند مدت كه بر اساس اهداف و مقاصد مورد نظر در سازمان براي رسيدن مطلوب به اين اهداف و مقاصد تعيين مي شود.

بازرسي و نظارت كنترل و ارزشيابي برنامه هاي اجرائي و بودجه هاي صرف شده در اجراي برنامه ها و نيز بازرسي چگونگي انجام اقدامات و برنامه ها توسط عوامل و افراد دست اندر كار بر اساس اهداف و مقاصد پيش بيني شده در سازمان صورت مي گيرد. بنابراين نظارت و كنترل يكي از اجزاي اصلي مديريت محسوب مي گردد. بدون توجه به اين جزء مهم برنامه ريزي،هدايت و ديگر وظايف مديريت ناقص بوده و براي انجام درست آن تضميني در ميان نخواهد بود. نظارت و كنترل مدير بايد به شكلي باشد كه در صورت مشاهده خطا و انحراف در روند امور بلافاصله اقدام لازم را براي تصحيح آن به عمل آورد.

مديران اختيار و نفوذ را مي خواهند و البته اين حق آنان است اما غالباً پذيراي مسئوليت و پاسخگويي در حيطه ماموريت و خود نيستند. در نتيجه همين ابهام، فرايند نظارت و بازرسي را با دشواري مواجه مي سازد.

وظيفه نظارت و بازرسي نبايد به صورت صوري، تشريفاتي و در حد انجام وظيفه معمولي ناظران و بازرسان تلقي گردد. زيرا شرط اساسي تحقق اهداف يك سازمان نظارت و بازرسي دقيق است. در محيطهاي پويا و متلاطم تر نظارت و بازرسي جدي و دقيقتر الزامي است نقش سيستمهاي نظارتي در اين محيطها به سزاست و هميشه ترمز نيست بلكه بعضاً نقش فرمان و راهنما را بازي مي كند و نظارت و بازرسي دقيق راهگشاي بسياري از مشكلات امروز سازمان ما خواهد بود.

به گزارش پاراف، بي ترديد يكي از مسائل مهم و در خور توجه هر سازمان و چگونگي عملكرد عوامل سازمان رفتار درست و سنجيده عوامل سازمان در كارآيي هرچه بيشتر مجموعه اثرگذار است. تاثير مطلوب نظارت و بازرسي در كنترل و مهار كاركنان غير قابل انكار است. نظارت از شيوه هاي بسيار مهم در اداره امور مي باشد و اگر كاركنان بدانند كه عملكرد آنها مورد بازرسي و در نهايت باز خواست قرار خواهد گرفت در انجام وظايف و مسئوليتهاي خود دقت بيشتري مي كنند.اگر نظارت دقيق از عملكرد كاركنان باشد كمتر دچار خطا و يا تخلف مي شوند.
به تعبير مقام معظم رهبري: احساس وجود ناظري دقيق و امانتدار،روحيه مقاومت در برابر فساد و وسوه هاي آدمهاي ناباب را در انسانهاي سالم تقويت و روحيه متخلفان را تضعيف مي كند. ( 11/07/1383 )

فرايند بازرسي و نظارت در موارد بسياري با ابهام و پيچيدگي خاصي روبروست زيرا اصولاً در اين فرهنگ مسئوليت و پاسخ گويي خيلي مبهم است در صورتيكه در منابع ديني اساساً پست امانت است نه رياست، لذا مسئوليت آور بوده و بايد به افكار عمومي پاسخگو باشيم.

هدف نهايي نظارت اصلاح و بهبود اوضاع است و به طور دقيق شناسايي، كشف و ريشه يابي و سپس راه حل اصلاحي ارائه مي شود . راه حلي كه همراه با يافتن خطاهاي عوامل دست اندركار، اشتباهات فاحش را بر ملا ساخته و براي ادامه مسير دستورالعمل مناسب صادر نمايد. نظارت و كنترل بايد به دنبال كمال بخشي به فرد ، مجموعه و در نهايت جامعه و اصلاح وضعيت موجود باشد.

ما در نظارت بدنبال كمال بخشي به فرد، مجموعه و در نهايت جامعه و اصلاح وضعيت موجود مي باشيم بدون كنترل هيچ تضميني براي دستيابي به اهداف سازماني وجود ندارد.ما بدنبال فقط نكات منفي نبوده بلكه نقاط قوت و مثبت مد نظر است. اساساً بازرسي سالم و صحيح بازرسي است كه نقاط قوت و ضعف با هم لحاظ شود.

در اثر بازرسي و نظارت تنها افرادي كه صلاحيت حضور و اقدام در يك سازمان را دارند شناسايي و در مقام خود مي مانند و از حضور افرادي كه لياقت و شايستگي ندارند و با سوء استفاده از موقعيت شغلي خود اقدام به خيانت مي كنند جلوگيري مي شود. همچنين از زياده طلبي، سوء استفاده، حيف و ميل شخصي اموال عمومي جلوگيري بعمل مي آورد و در نتيجه اعتماد عموم مردم به نظام مقدس جمهوري اسلامي در پيگيري، اجرا و برقراري عدالت اجتماعي دو چندان مي گردد. اين مهم موجب مي شود افراد سودجو، هوسران و ناشايست، هوس به دست آوردن جايگاهها و مسئوليت را در سر نپرورانند.*پاراف.