شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری و نحوه محاسبه مستمری بیمه بیکاری

شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری و نحوه محاسبه مستمری بیمه بیکاری

پاراف شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری و نحوه محاسبه مستمری بیمه بیکاری : تعداد کل مقرری بگیران بیمه بیکاری کشور در سال ۱۳۹۴ بالغ بر ۱۹۱ هزار و ۶۳۰ نفر بوده است که از این تعداد ۱۴۵ هزار و ۶۶۶ نفر (۷۶ درصد) مرد و ۴۵۹۶۴ هزار و ۹۶۴ نفر (۲۴درصد) زن هستند.

بر اساس تعریف سالنامه آماری سازمان تأمین اجتماعی در سال ١٣٩۴، مقرری بگیر بیمه بیکاری عبارت است از بیمه شده ای که بدون میل و اراده بیکار شده و آماده کار باشد و از سازمان تأمین اجتماعی مقرری بیکاری دریافت می کند.

چه کسانی بیمه بیکاری می گیرند؟

غیر ارادی بودن بیکاری، ملاک اصلی برقراری حمایت های قانونی برای بیمه شدگان بیکار است. بنابراین کارگری که به میل و اراده خود یا در نتیجه وضعیت نامناسب شغلی، کار خود را ترک می کند، نمی تواند از حمایت بیمه بیکاری برخوردار شود.

تشخیص ارادی و غیرارادی بودن بیکاری بیمه شدگان بر عهده کمیته ای متشکل از نمایندگان اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی است و شعب تامین اجتماعی بر اساس معرفی ادارات تعاون، کار ورفاه اجتماعی در خصوص برقراری مقرری بیمه بیکاری اقدام می کنند.

براین اساس، علاوه بر بیمه شدگانی که به علت تصمیم کارفرما مبنی بر اخراج، به تشخیص کمیته مذکور و شورای عالی کار، بیکار موقت شناخته می شود و محق دریافت بیمه بیکاری می شود، بیمه شدگانی که به علل بروز حوادث غیرمترقبه مانند سیل، زلزله، جنگ و آتش سوزی بیکار می شوند، می توانند از مقررات قانون بیمه بیکاری استفاده کنند.

بیمه شده ای که کار خود را به صورت غیر ارادی از دست می دهد، برای دریافت مقرری بیمه بیکاری باید حداکثر ظرف مدت ٣٠روز از تاریخ بیکاری، موضوع را به واحدهای اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی اطلاع دهد و آمادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی خود یا کار مشابه آن اعلام کند.

شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری:

  • مشمول قانون کار و تامین اجتماعی باشد، تبعه کشورهای خارجی نباشد، بنابراین افغانستانی هایی مقیم ایران که بیشتر در بخش خدمات و ساخت و ساز ساختمانی مشغول به کار هستند، نمی توانند از بیمه بیکاری بهره مند شوند.
  • مستمری بگیر بازنشسته یا از کارافتاده کلی نباشد، بازنشسته ای که پس از سن بازنشستگی مجدداً مشغول به کار شده در صورت بیکار شدن مشمول این نوع بیمه نمی شود چرا که این افراد در دوران اشتغال خود حق بیمه پرداخت کرده و حقوق بازنشستگی دریافت می کنند.
  • بیمه شده قبل از بیکار شدن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد. بیمه شدگانی که به علت حوادث غیرمترقبه، بیکار می شوند از این شرط مستثنی هستند) و بیمه شده در دوره های کارآموزی اداره کار شرکت کند.به عبارت دیگر، اگر فردی مدت یک سال در شرکت یا کارگاهی مشغول به کار باشد اما مدت زمان پرداخت حق بیمه او کمتر از ۶ ماه باشد، پس از اخراج توسط کارفرما نمی تواند از مزایای بیمه بیکاری بهره مند شود.

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری به بیمه شدگان واجد شرایط، به سابقه پرداخت حق بیمه از سوی آنان بستگی دارد و در هر حال مدت آن از ٣۶ ماه (سه سال) برای بیمه شدگان مجرد و ۵٠ (چهار سال و دو ماه) ماه برای بیمه شدگان متاهل و متکفل بیشتر نیست.

تعداد مقرری بگیران بیمه بیکاری

تعداد کل مقرری بگیران بیمه بیکاری کشور در سال ١٣٩۴ بالغ بر ١٩١ هزار و ۶۳۰ نفر بوده است که از این تعداد ١۴۵ هزار و ۶۶۶ نفر (٧۶ درصد) مرد و ۴۵٩۶۴ هزار و ۹۶۴ نفر (٢۴درصد) زن هستند. بنا بر آمار سالنامه آماری سازمان تأمین اجتماعی، نسبت جنسبت (مرد به زن) مقرری بگیران بیمه بیکاری در سال ٩۴، در استان های کردستان و لرستان بین ۵/۷۲ تا ۸/۲۵ بوده است که حاکی از تعداد بالای مردان مقرر بگیری بیمه بیکاری نسبت به زنان در این دو استان است. این نسبت در استان های تهران، البرز، یزد، فارس، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان کمترین مقدار و بین ۲/۰۵ تا ۲/۹ است.

نحوه محاسبه مستمری بیمه بیکاری

مقرری بیکاری ۵۵ درصد میانگین حقوق دو ماهه آخر بیمه شده است و علاوه بر آن به ازای هر یک از افراد تحت تکفل (حداکثر تا ۴ نفر) ۱۰ درصد نیز به حداقل دستمزد افزوده می‌شود. رقمی که به دست می آید، باید دو نکته در آن لحاظ شود. یکی اینکه کمتر از حداقل حقوق (٨١٢ هزار تومان) نباشد و دوم اینکه بیشتر از ۸۰ درصد میانگین حقوق نباشد، به عنوان مثال، اگر فردی میانگین دو ماه آخر حقوقش یک میلیون تومان شود، ۵۵ درصد این رقم، ۵۵٠ هزار تومان است اما حقوق دریافتی او نباید از حداقل دستمزد یعنی ٨١٢ هزار تومان کمتر باشد و در نهایت مقرری بیکاری این فرد معادل حداقل دستمزد یعنی ٨١٢ هزار تومان خواهد بود.

این فرد اگر متأهل و دارای یک فرزند باشد، دو نفر تحت تکفلش هستند و بنابراین ٢٠ درصدِ حداقل دستمزد یعنی ١۶٢۴٠٠ تومان به ۵۵٠ هزار تومان محاسبه شده در فوق اضافه شده و مبنای محاسبه مقرری بیکاری قرار می گیرد. زنان اگر فرزندانشان تحت کفالتشان باشد، تعداد آنها در حقوقشان محاسبه خواهد شد.

۷ درصد از بیکاران کشور مقرری بیکاری می گیرند

بر اساس بررسی مرکز آمار ایران در سال ١٣٩۴، تعداد جمعیت فعال (شاغل و بیکار) کشور ٢۴میلیون و ٧٠١ هزار و ١٧٧ نفر است که از این تعداد ٢ میلیون و ٧٢٩ هزار و ٩٢ نفر بیکار هستند. از این تعداد ١٩١ هزار و ۶۳۰ در سال ٩۴ مقرری بیکاری دریافت کرده اند که فقط ٧ درصد از کل جمعیت بیکار کشور را شامل شود.

با توجه به شرایط دریافت مقرری بیکاری، طبیعی است که آن دسته از بیکارانی که هیچ گاه شغلی نداشته اند تا بتوانند حق بیمه بپردازند قادر به استفاده از مزایای بیمه بیکاری نیستند.

از سوی دیگر، در مقایسه با نرخ بیکاری ١١ درصدی کشور در سال ٩۴ و رکود اقتصاد طی سال های گذشته که منجر به بیکار شدن بسیاری از کارگران شده است، آمار پایین مقرری بگیران بیمه بیکاری جای تأمل دارد و لازم است شرایط سهل تری برای بهره مندی بیشتر جمعیت بیکار از مزایای بیمه بیکاری در نظر گرفته شود.تامین.