جزئیاتی از نقاط قوت و ضعف بودجه ۹۵

جزئیاتی از نقاط قوت و ضعف بودجه ۹۵

پاراف جزئیاتی از نقاط قوت و ضعف بودجه ۹۵ : بودجه سال ۹۵، با توجه به انتظارات دولت در نتیجه بخشی برجام از یک سو و تدوین و تصویب برنامه ششم توسعه از سوی دیگر دیرهنگام به مجلس تقدیم شد به‌طوری که در حال حاضر دولت، از بودجه دو دوازدهم استفاده می‌کند. لذا در دوماه ابتدای سال جاری بودجه همانند مدت مشابه سال قبل اعمال می‌شود و لذا یارانه‌ها و سایر هزینه‌های مهم مرتبط با این دو ماه همانند سال قبل عمل می‌شود.

در بودجه اخیر، مواردی که بیش از همه مورد اختلاف دولت و مجلس قرار داشته است، مسائلی نظیر یارانه‌ها، بنزین و برخی از موارد دیگر بوده است که دراین میان دو ساله اخیر از اهمیت شایان توجهی برخوردار است.

همواره بر سر ارقام و مصارف بودجه بین لایحه دولت ونظرات کمیسیون‌های مجلس اختلاف‌هایی موجود بوده است. این اختلاف‌ها در مورد مصارف بیشتر خود را نشان می‌دهد. تصمیماتی اتخاذ می‌شود که قبلاً در قلمرو عمل در گذشته نتیجه‌های مطلوبی بر آن مترتب نبوده است که آثار آن را همواره در رفاه و وضعیت معیشت مردم شاهد بوده‌ایم. زیرا اقتصاد ما یک اقتصاد دولتی است اگر نسبت بودجه به تولید ملی را در نظر بگیریم در خواهیم یافت ۹۰ درصد بودجه در دست دولت است. لذا بودجه که سند دخل وخرج یکساله دولت است مستقیماً با اوضاع اقتصادی واجتماع کشور گره می‌خورد و لذا تدوین بودجه باید با هدف تأمین رفاه اقتصادی و اجتماعی آحاد جامعه صورت پذیرد. یعنی بودجه باید از خصلت عملیاتی بودن و کارا بودن برخوردار باشد.

در زمینه یارانه‌ها با وجود هشدار کارشناسان و متخصصان اقتصادی کشور به هر حال قانون آن به تصویب رسید اما همین قانون هم در مرحله اجرا از مسیر قانونی خود منحرف شد و تبعات تورمی شدیدی را به جامعه ایران تحمیل کرد. بد نیست به این مطلب اشاره کنیم که از قول رئیس‌سازمان هدفمند‌‌سازی یارانه‌ها، نقل شده است از ابتدای اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها در اواخر سال ۱۳۸۹، تا پایان بهمن سال ۹۴، افزون بر ۲۲۰ هزار میلیارد تومان یارانه پرداخت شده است که این رقم نزدیک به بودجه عمرانی ۵ سال کشور است. البته منابع تأمین این پرداخت‌ها ۱۶۰ هزار میلیارد تومان از محل اصلاح قیمت‌ها بوده و ۵۳ هزار میلیارد تومان از بودجه‌های عمومی کشور و ۵۷ هزار میلیارد ریال توسط دولت پیشین از بانک مرکزی گرفته شده است. اما نتیجه پرداخت یارانه‌ها چه بوده است؟ آیا رفاه را به جامعه ارزانی داشته است یا قدرت خرید مردم راکاهش داده و زندگی را بر آنان سخت کرده است.

متأسفانه یادمان رفته است که بنزین چند نرخی با صدور کارت‌های بنزین نه تنها از میزان مصرف بنزین کم نکرد بلکه مفاسد بسیاری را تولید کرد اکنون که قیمت بنزین به هزار تومان رسیده است و تقریباً به فوب خلیج‌فارس نزدیک شده است چرا باید دوباره تجربه شکست خورده‌ای را احیا کنیم و بهای بنزین را به‌طور پلکانی افزایش دهیم. مجلس باید در نظر بگیرد حساسیت مردم به افزایش قیمت بنزین بسیار آشکار است. لذا بهتر است که حداقل دو مصوبه یاد شده در شورای نگهبان مورد مطالعه و کارشناسی بیشتری قرار گیرد.

در مورد کاهش تعداد یارانه‌بگیران دولت خود باید پیش‌قدم می‌شد. تا ۲۴ میلیون نفر را از شمول دریافت یارانه حذف کند. زیرا حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان بر درآمدهای دولت اضافه می‌کرد که می‌تواند به مصارف دیگری نظیر پرداخت بخشی از بدهی‌های دولت به بانک‌ها و تأمین سلامت بهداشت به کار رود. اما متأسفانه دولت فاقد ابزارهای لازم برای شناسایی آحادی است که مشمول هستند لذا امکان اجرای این مصوبه مجلس در بودجه ۹۵ بسیار با معضل روبه‌رو می‌شود زیرا هنوز جامعه از مضرات دریافت یارانه آگاه نشده اند تا با دولت همسو باشند و از این امر استقبال کنند این امر موج نارضایتی‌ها فراهم می کند که ممکن است اعتماد عمومی نسبت به دولت و حاکمیت را تضعیف کند. اما علی‌الوصول چنانچه این مصوبه از تصویب شورای نگهبان بگذرد دولت در مقابل امر انجام شده‌ای قرار می‌گیرد که لازم‌الاجرا است اما تبعات آن کاملاً قابل پیش‌بینی است. در مورد بنزین هم که دیگر مسأله اختلاف دولت و مجلس است و مردم نسبت به آن حساسیت دارند نیز همین وضع تکرار شده است یعنی دولت در مقابل امری لازم‌الاجرا قرار گرفته است. ایران.