جزئیات جدیدی از تغییر سود سپرده‌ها و تسهیلات بانکی

جزئیات جدیدی از تغییر سود سپرده‌ها و تسهیلات بانکی

پاراف جزئیات جدیدی از تغییر سود سپرده‌ها و تسهیلات بانکی : سرانجام پس از گذشت ماه‌ها از سبقت گرفتن نرخ سود سپرده‌های بانکی از نرخ تورم، مدیران عامل بانک‌های دولتی و خصوصی درخصوص کاهش 2 درصدی نرخ سود سپرده به توافق رسیدند و یک روزپس از این توافق شورای پول و اعتبار نیز با تصویب توافقی که بانک‌ها به آن دست یافته بودند، درمصوبه‌ای نرخ سود تسهیلات را نیز کاهش داد.

براساس مصوبه شورای پول و اعتبار نرخ سود سپرده‌های بانکی بلند مدت یکساله از اول اسفند از ۲۰ درصد به ۱۸ درصد و نرخ سود تسهیلات مبادله‌ای از ۲۱ به ۲۰ و تسهیلات مشارکتی از ۲۴ به ۲۲ درصد کاهش یافته است. همچنین بنابر تصمیم این شورا نرخ سود سپرده‌های سه‌ماهه 10 درصد باقی ماند، اما نرخ سود روزشمار کمتر از 10 درصد شد.

سرنوشت سپرده‌ها و وام‌های قبلی!

درحالی نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات بانکی به طورمیانگین 2 درصد کاهش یافته است که هم‌اکنون بانک‌ها قراردادهای بسیاری با نرخ‌های سود قبلی با مشتریان خود دارند. اما طبق رویه مرسوم شبکه بانکی که از گذشته اجرا می‌شده است، تصمیم تازه شورای پول و اعتبار به سپرده‌ها و وام‌هایی که قبل از اجرایی شدن مصوبه جدید شورا دریافت یا پرداخت شده است، تسری نمی‌یابد و بدین ترتیب سپرده‌های بلندمدت بانکی تا زمان پایان سررسید خود همچنان همان نرخ سود قبلی را دریافت می‌کنند، اما پس از پایان سررسید بانک‌ها موظفند که این سپرده‌ها را با نرخ‌های سود جدید تمدید کنند.

همچنین تسهیلاتی که پیش از اول اسفند ماه به متقاضیان پرداخت شده است، شامل نرخ‌های کاهش یافته جدید نمی‌شود و با همان نرخ سود قبلی تسویه خواهد شد. ولی وام‌هایی که از تاریخ ابلاغ دستورالعمل تسهیلات جدید به متقاضیان اعطا می‌شود باید نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار را رعایت کند.

این درحالی است که مقررات برای سپرده‌های روزشمارتفاوت می‌کند به این معنا که درمورد سپرده‌های کوتاه‌مدت کمتر از سه ماه که حداکثر 10 درصد تعیین شده است، باید از روز اجرای نرخ‌های مصوب جدید در شبکه بانکی تغییر کند. گفتنی است که در مصوبه اردیبهشت‌ماه امسال شورای پول و اعتبار تعیین نرخ‌های کوتاه‌مدت بدون تعیین عددی به بانک‌ها واگذار شد، نرخی که از سوی بسیاری از بانک‌ها حتی همپای نرخ سود سپرده‌های بلندمدت و تا 20 درصد پرداخت می‌شد. بدین ترتیب از روز ابلاغ مصوبه شورای پول و اعتبار بانک‌ها موظفند تمام نرخ‌های سود روزشماررا به 10 درصد کاهش دهند. در مورد سودهای 3 ماهه، 6 ماهه و 9 ماهه نیز شورای پول و اعتبار درصدی را تعیین نکرده و مرز بین 10 درصد روزشمار و 18 درصد سالانه برای بانک‌ها را آزاد گذاشته تا طبق توافق بین خود سودهای این دوره‌ها را تعیین کنند.

چالش اصلی اجرای نرخ سودهای جدید

تجربه عملیاتی شدن نرخ‌های سود بانکی درسال‌های گذشته نشان می‌دهد اجرای دقیق این نرخ‌ها همواره با دو چالش اصلی روبه‌رواست که یکی ازاین چالش‌ها به مؤسسات غیرمجاز و دیگری به میزان پایبندی شبکه بانک‌های مجاز مربوط می‌شود. همین چالش‌ها باعث شده است تا درعمل مصوبات جدید اجرایی نشود و بانک‌ها از منطق خود پیروی کنند. درواقع می‌توان گفت که بخشی از ریشه چالش دوم یعنی عدم پایبندی بانک‌ها به نرخ‌های سود قانونی چالش نخست یعنی مؤسسات غیرمجاز است.

به این معنا که شبکه مؤسسات غیرمجاز که با دارابودن حدود 25 درصد از نقدینگی درجریان کشور و چند هزار شعبه به دلیل اینکه زیرچترنظارتی بانک مرکزی قرارنگرفته‌اند، از نرخ‌های مصوب سود تبعیت نمی‌کنند و برای جذب سپرده بیشتر اقدام به پرداخت سودهایی به مراتب بالاتر از نرخ‌های مصوب می‌کنند. این رفتار شبکه غیرمجازها درمرحله دوم تأثیرگذاری خود شبکه بانک‌های مجاز را نیز وارد یک رقابت مخرب بانکی می‌کند، به طوری که بانک‌ها برای اینکه دررقابت عقب نیفتند اقدام به پرداخت سودهای بانکی بالاتر از آنچه ابلاغ شده است، می‌کنند.ایران.