معرفي شغل حسابداری و آشنایی با شغل حسابرس و حسابدار

پاراف آشنایی با مشاغل در مورد معرفي شغل حسابداری و آشنایی با شغل حسابرس و حسابدار : معرفي رشته حسابداري :

حسابداري يك سيستم است كه در آن فرآيند جمعآوري، طبقهبندي ، ثبت، خلاصه كردن اطلاعات و تهيه گزارشهاي مالي و صورتهاي حسابداري در شكلها و مدلهاي خاص انجام ميگيرد. تا افراد ذينفع درون سازماني مثل مديران سازمان و يا برونسازماني مثل بانكها، مجمع عمومي سازمان مورد نظر و يا مقامات مالياتي بتوانند از اين اطلاعات استفاده كنند. به همين دليل فردي كه تحصيلات دانشگاهي ندارد، بيشتر دفتردار است تا حسابدار. چرا كه گزارشهاي اين دسته از افراد مطابق استاندارد نيست و پردازش كافي نميشود و بيشتر تراز حسابها ميباشد. براي مثال يك حسابدار تجربي نميتواند براحتي بين دارايي كوتاه مدت و بلند مدت تفاوت قائل شود و يا نميداند كه چگونه بايد معاملات ارزي را در دفاتر ثبت كرد.
حسابداري به عنوان يك نظام پردازش اطلاعات، دادههاي خام مالي را دريافت نموده، آنها را به نظم در ميآورد.محصول نهايي نظام حسابداري گزارشها و صورتهاي مالي است كه مبناي تصميمگيري اشخاص ذينفع (مديران ، سرمايهگذاران ، دولت و …) قرار ميگيرد.حسابداري، ركن اصلي نظام اطلاع رساني مالي و اقتصادي هر جامعه به شمار مي رود.پاسخگويي در عرصه اقتصاد و در عرصه ي زماني ميسر است كه اطلاعات معتبر و شفاف در اختيار قرار گيرد حسابداران با تامين و ارزيابي اطلاعات مالي معتبر به تصميم گيرندگان براي انتخاب و تصميمات اقتصادي آگاهانه و استفاده بهينه از منابع، افزايش بهره وري كمك شاياني مي كند.

ماهيت :
يك حسابدار متخصص، در آينده ميتواند مدير مالي يك سازمان يا شركت گردد يعني ميتواند به مديريت يك شركت ايده بدهد كه منابع موجودش را در چه راههايي سرمايهگذاري نمايد تا استفاده بهينه كند و يا اگر شركت به منابع مالي جديد نياز داشت يك مدير مالي بر اساس دانش آكادميك خود ميتواند بگويد كه از چه طريقي بايد تامين مالي كرد. و مجموع اين فعاليتها خارج از توانايي يك حسابدار تجربي است.
«حسابداري يك سيستم اطلاعاتي است كه با فراهمكردن اطلاعات لازم كمك ميكند تا سرمايهگذارها، اعتبار دهندگان، مديران و دولت نسبت به مسائل اقتصادي بهتر بتوانند، تصميم بگيرند. براي مثال اگر شخصي بخواهد در يك شركتي سرمايهگذاري كند، تمايل دارد كه وضعيت مالي آن شركت و يا نتايج عمليات آن شركت را در طي سالهاي قبل بداند. موضوعاتي كه به صورت گزارشهاي مالي توسط حسابداران تهيه ميشود.
«حسابداري به منظور جوابگويي به نيازهاي انسان به وجود آمده است. به همين دليل با گذشت زمان و به موازات گسترش فعاليتهاي اقتصادي و افزايش پيچيدگي آن ، هدفها و روشهاي حسابداري براي جوابگويي به نيازهاي اطلاعاتي، توسعه است. چرا كه اشخاص، شركتها و دولت براي تصميمگيري در مورد توزيع مناسب منابع مالي نياز به اطلاعاتي قابل اتكا دارند كه اين اطلاعات را به ياري حسابداري ميتوان به دست آورد. از سوي ديگر انجام سرمايهگذاري يكي از مواد ضروري و اساسي در فرآيند رشد و توسعه اقتصادي كشور است و سرمايهگذاران نيز از بعد عرضه سرمايه، تا حد امكان سعي دارند منابع مالي خودرا به سويي سوق دهند كه كمترين ريسك و بيشترين بازده را داشته باشد. يعني به دنبال برآورد ريسك سرمايهگذاريها خواهند بود. اين در حالي است كه يكي از مباني اساسي براي محاسبه ريسك بازار شركتها ، استفاده از اطلاعات توليد شده توسط سيستم حسابداي است.رشته حسابداري از جمله رشتههايي است كه از داوطلبان هر سه گروه آزمايشي رياضي و فني ، علوم تجربي و علوم انساني دانشجو ميپذيرد.
آينده شغلي ، بازار كار ، درآمد:
به نظر ميرسد فارغالتحصيلان دورههاي تحصيلات تكميلي اين رشته، آمادگي و پختگي بيشتري براي حضور در بازار كار دارند.
نتيجه يكي از تحقيقات دانشگاه «كلمبيا» مبني بر اين بود كه از از دهه 70 به بعد همه شركتهاي موفق، شركتهايي بودهاند كه مدير آنها تحصيلات مالي داشته است. چون از اين دهه به بعد اطلاعات نقش مهمي پيدا كرده است و مهمترين اطلاعات نيز، اطلاعات مالي است كه تاثير بسياري در تصميمگيري روساي شركتها دارد.«فرصتهاي شغلي يك حسابدار بسيار گسترده است و از پايينترين سطح تا بالاترين سطح را در بر ميگيرد. و با وجود اين كه در دانشگاههاي مختلف كشور اعم از دولتي ، غيرانتفاعي و آزاد، دانشجويان بسياري در رشته حسابداري تدريس ميكنند اما تعداد فارغالتحصيلان بيكار اين رشته از بيشتر رشتهها كمتر است. چون از يك موسسه كوچك گرفته تا بزرگترين كارخانههاي كشور حداقل براي تهيه اظهارنامه مالياتي به حسابدار نيازمند هستند.همچنين دانش حسابداري در بخش ماليات كاربرد وسيعي دارد. چون محاسبه سود به ياري حسابداري امكانپذير است و تعيين مقدار سود نيز مبناي محاسبه ماليات شركتها اعم از دولتي و خصوصي ميباشد.رشته ي حسابداري داراي دروسي از جمله: اصول حسابداري 1و2 كه در آن اصول و ثبت رويدادهاي مالي بررسي ميشود.
سازمان و مديريت: كه در تاريخ زندگي اجتماعي انسان كمتر فعاليتي به اندازه اداره سازمانها اهميت داشته زيرا انسان با اداره بهتر انواع سازمانهاي اجتماعي از طريق برنامه ريزي، سازماندهي، هدايت و كنترل فعاليت هاي افراد با صرف حد اقل هزينه افزايش مي دهد.
شغل حسابداري
فارغالتحصيلان اين رشته پس از اتمام تحصيل ميتوانند در سطوح مختلف و شاخههاي متفاوت عهدهدار انجام امور مالي گردند كه شرح آن چنين است:
الف) حسابداري
فارغالتحصيلان ميتوانند در كليه موسسات و واحدهاي تجاري، اعم از دولتي يا خصوصي به عنوان حسابدار در شاخههاي زير مشغول كار شوند:
حسابداري مالي: در كليه شركتها و موسسات تجاري و غيرانتفاعي.
حسابداري صنعتي : در كليه واحدهاي صنعتي و شركتهاي توليدي.
حسابداري دولتي : در كليه سازمانها و ادارات دولتي به عنوان حسابدار يا عامل ذيحساب.
حسابداري مالياتي : در ادارات دارايي.
حسابداري بيمه : در موسسات بيمه .
حسابداري بانكها : در شعبهها و سرپرستي بانكها .
حسابداران پس از مدتي اشتغال به كار حسابداري ميتوانند در سمت مديريت مالي واحدهاي تجاري ، ايفاي نقش نمايند.
ب ) حسابرسي
فارغالتحصيلان رشته حسابداري قادرند با توجه به شاخههاي حسابداري در بند الف در حرفه حسابرسي شاغل شوند. شاغلان حرفه حسابرسي در يك تقسيمبندي كلي به دو گروه اصلي تفكيك ميشوند :
حسابرسان داخلي : اين گروه از حسابرسان ، كارمند واحد مورد رسيدگي هستند، و در واقع رابط ميان هيات مديره و شركت بوده و گزارش رسيدگي خود را به طور هفتگي ، ماهانه يا سالانه به مديرعامل و هيات مديره ارائه ميدهند . اين گروه از حسابرسان عمليات داخل واحد تجاري را رسيدگي ميكنند.
حسابرسان مستقل: اين گروه از حسابرسان، افرادي هستند كه در موسسات حسابرسي مشغول كار هستند و بر اساس قرارداد ميان شركتها يا سازمانها با اين موسسات، عمليات حسابداري و مالي واحد تجاري را بر اساس اصول و موازين حسابداري مورد رسيدگي قرار ميدهند و گزارش خود را به مجمع عمومي صاحبان سهام ارائه ميكنند. در واقع حسابرسان مستقل رابط ميان صاحبان شركت و هيات مديره شركت ميباشند.
در حال حاضر در ايران ، سازمان حسابرسي به عنوان يك سازمان دولتي ، بزرگترين موسسه حسابرسي است و در كنار آن ساير موسسات حسابرسي دولتي و خصوصي مشغول فعاليت ميباشند.
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه:
داشتن شم رياضي در رشته حسابداري از اهميت بسياري برخوردار است. به همين دليل دانشآموزان رشته رياضي در اين رشته موفقتر هستند. البته اين بدان معنا نيست كه دانشآموزان رشته علوم انساني قادر به ادامه تحصيل در رشته حسابداري نيستند بلكه بايد تلاش كنند تا از دانش رياضي خوب و يا حداقل متوسطي برخوردار باشند.
همچنين يك حسابدار بايد بتواند بخوبي گزارش كارهاي خود را ارائه دهد. بنابراين بايد در ادبيات فارسي مسلط بوده و نگارش خوبي داشته باشد. اين ويژگي بخصوص در سطوح بالاتر اين رشته يعني حسابرسي و مديريت مالي اهميت بسياري دارد.در آزمون هر سه گروه آزمايشي درس رياضي به عنوان مهمترين درس اين رشته ضريب 4 دارد.دانشجوي حسابداري بايد صادق و رازدار باشد چون در آينده تمام اسناد و مدارك يك سازمان را در اختيار دارد و اگر فرد رازدار و در كل با اخلاقي نباشد لطمات زيادي به آن شركت و در نهايت به جامعه وارد ميآورد. اين مساله بخصوص در حسابرسي اهميت بيشتري دارد زيرا اگر يك حسابرس كه وظيفه بررسي گزارشات مالي يك سازمان و تاييد صحت و سقم آن را بر عهده دارد، درستكار نبوده و يا شهامت ابراز مشكلات را نداشته باشد، ميتواند به نابسامانيهاي اداري و مالي يك جامعه دامن بزند.علاقه به امور مالي و تجزيه و تحليلهاي آن، عامل موفقيت دانشجوي حسابداري است.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:تا مقطع دكترا امكان ادامه تحصيل وجود دارد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:
آموزش حسابداران و شركت موثر آنها در فراهمآوري اطلاعات مالي دقيق و قابل اعتماد، و تجزيه و تحليل اين اطلاعات براي توسعه پايدار در كشور در حال توسعهاي مانند ايران اهميت فراواني دارد. چرا كه وجود اطلاعات دقيق، اعتماد برانگيز، بموقع و مربوط به فعاليتهاي اقتصادي، نه تنها لازم بلكه حياتي است. علاوه بر اين اطلاعات مالي حاصل از فعاليتهاي اقتصادي كه بوسيله نظامهاي حسابداري گزارش ميشود، ميتواند از انحراف مسير پيشبيني شده ، اتلاف منابع اقتصادي و اخلال در برنامههاي توسعه اقتصادي جلوگيري كند.
دكتر ثقفي نيز در اين باره ميگويد:« چون اين رشته فقط به كلاس و معلم نياز دارد متاسفانه در سالهاي اخير، بسياري از شهرهاي دورافتاده كه حتي يك حسابدار مجرب و متخصص ندارد، رشته حسابداري را با استفاده از اساتيد كمتجربه دائر كرده است و در نتيجه فارغالتحصيلان دانشگاههاي فوق حسابداراني ناكارآمد هستند كه نميتوانند، جذب بازار كار شوند. البته آنچه گفته شد شامل حال فارغالتحصيلان توانمند اين رشته نميشود چون هر فرد سرمايهگذار و هر موسسه اعتباري براي سرمايهگذاري يا اعتبار دادن به حسابدار نياز دارد. »
حسابداري شركت ها : با هدف تاكيد ير جنبه هاي كاربردي و شرايط محيطي به بررسي و عملكرد شركت هاي تضامني و نسبي و سهامي با توجه به قانون ماليات و ساير قوانين موضوعه كشور است.
مفاهيم و روش هاي آماري: كه از تركيب و تلفيق تعاريف مختلف آمار و توصيف مشاهدات تجربي و احتمالي و استدلال استنباطي توصيفي را ممكن مي سازد.
حسابداري صنعتي: كه استفاده از آن براي دستيابي به بهاي تمام شده ي محصولات توليدي و خدمات ارائه شده جهت بهبود وضعيت اقتصادي و صنعتي كشور ضروري مي باشد، به عبارت ديگر سود بايد از تقليل بهاي تمام شده به دست آيد از طريق افزايش بهاي فروش تا زمينه رقابت ايجاد گردد.
رياضيات امور مالي: براي رفع بسياري از مشكلات فرهنگي اقتصادي اجتماعي از رياضيات استفاده مي شود و باري تعيين اغلب اقلام مجهول و نا مشخص مثل پيش بيني نرخ تورم يا نرخ بسياري از معادلات با متغير ها و درجات مختلف استفاده مي شود.
انجام دادن يك عمل و حتي خود داري از يك عمل، مستلزم تصميم گيري و لازمه ي تصميم گيري، آگاهي است. براي آگاهي بايد اطلاعات موجود درباره ي موضوع تصميم را گرد آوري و اطلاعات مؤثر در تصميم گيري را انتخاب نمود؛ و بر اساس اين اطلاعات، تصميمات مختلفي را مي توان نسبت به يك موضوع گرفت، تعيين و آثار و نتايج هر يك را ارزيابي كرد. در اين صورت، تصميمي كه در نهايت گرفته مي شود آگاهانه و معقول خواهد بود.
يك سيستم حسابداري فارغ از اندازه و نوع آن، مانند هر سيستم ديگري از مجموعه اي از عوامل كه نظام ارتباطي مشخصي دارند تشكيل مي شود. مهمترين عامل و يا در واقع، عامل مسلط در هر سيستم حسابداري، نيروي انساني شاغل در آن است كه يك سيستم را موفق يا نا موفق مي كند. نيروهاي انساني شاغل در سيستم هاي حسابداري دستگاه هاي مختلف و يا به عبارت ديگر حسابداران در معناي عام، علاوه بر درستكاري، امانت و پشتكار بايد از تخصص، مهارت و تجربه لازم براي ايفاي وظايف و مسئوليت هائي كه برعهده برعهده مي گيرند را برخوردار باشند. ميزان تخصص و مهارت لازم براي پرداختن به كار حسابداري بر حسب نوع، سطح شغل، وظايف و مسئوليت ها، مشاغل، اندازه و نوع عمليات مؤسسات، متفاوت است.اما در هر حال، آموختن حسابداري يكي از شرايط لازم براي كسب تخصص و مهارت در حسابدراي است.
حسابداري در سطوح و در دوره هاي مختلفي آموزش داده مي شود كه از دوره هاي كوتاه مدت آموزش قبل و ضمن خدمت براي كارمندان ساده حسابداري تا دوره هاي تخصصي دانشگاهي و حرفه اي براي حسابداران متخصص دامنه دارد. در عين حال دانشجويان و متخصصان رشته هاي علمي ديگري نظير اقتصاد،بازرگاني و مديريت،حسابداري را به عنوان يكي از دروس لازم براي احراز تخصص فرا مي گيرند. يكي از نيازهاي مبرم براي آموختن و آموزش حسابداري در هر يك از دوره ها و در هر يك از سطوح، فراهم بودن كتب ومطالب درسي متناسب است.
يك كتاب درسي حسابداري هنگامي مناسب است كه برحسب هدف هاي آموزشي هر دوره،موضوعات مورد نياز را به ترتيب تقدم و تأخر منطقي با توضيح كافي بيان نمايد تا فراگيري مطالب را تسهيل و جريان يادگيري را هدايت كند و در عين حال زمينه لازم براي مطالعات تكميلي را فراهم آورد.
از جمله كتاب هاي لازم براي دوره هاي مختلف آموزش حسابداري، كتب حسابداري پايه است.
معرفی حسابدار دولتي

حسابدار دولتی کسی است که علاوه بر داشتن مهارت درحسابداری تکمیلی از عهده انجام امور مربوط به تشخیص حسابها ، تنظیم اسناد مالی ، بودجه ،عملیات حسابداری سپرده ها ،بانک و تهیه صورتمقادیر ، تنظیم حساب درآمد و هزینه اختصاصی ، بستن حسابها و تنظیم حسابهای نهایی ،تهیه انواع صورتهای مالی مهم در موسسات دولتی ، انجام عملیات مالی طرحهای عمرانی ،ادارات دولتی شهرستانها ، شهرداریها و تهیه لایحه تفریق بودجه برآید .
نمونه وظایفحسابدار
1.توانایی تشخیص حسابها در حسابداری دولتی ومقایسه آن با حسابداری بازرگانی
2.توانایی تنظیم اسناد مالی
3.توانایی تهیه، تنظیم، تصویب، اجرا و نظارت بودجه
4.توانایی عملیاتحسابداری پرداخت حقوق بازنشستگان و موظفین
5.توانایی عملیات حسابداریسپرده ها
6.توانایی عملیات حسابداری بانک و تهیه صورت مقایرت بانک
7.توانایی تنظیم حساب درآمد و هزینه اختصاصی
8.تواناییبستن حسابها و تنظیم حسابهای نهایی
9.توانایی تهیه انواع صورتهای مالیطرحهای عمرانی
10.توانایی انجام عملیات مالی ادارات دولتی شهرستانها درارتباط یا ادارات ذیحسابی
11.توانایی انجام عملیات مالی و حسابداریشهرداریها
12.توانایی تهیه لایحه تفریغ بودجه
13.تواناییتشخیص حسابها در حسابداری دولتی و مقایسه آن با حسابداری دولتی و مقایسه آن باحسابداری بازرگانی
14.آشنایی با تعریف حسابداری
15.آشناییبا تعریف دفترداری
16.آشنایی با خصوصیات حسابداری دولتی
17.آشنایی با اصول و موازین حسابداری بطور اخص
18.آشنایی با روشهایحسابداری دولتی
19.شناسایی اصول تشخیص حسابها و تنظیم سند حسابداری
20.توانایی تنظیم اسناد مالی
21.آشنایی با اسنادی که درخارج از واحدهای مالی تنظیم می شوند
22.آشنایی با اسنادی که در داخلواحد مالی تنظیم می شود
23.آشنایی با دفاتر مالی
24.دفتر صدور برگه
25.دفترروزنامه
26.دفتر روزنامه عمومی
27.دفتر روزنامه دریافتی صندوق
28.دفتر روزنامه پرداختی صندوق
29.دفتر ثبت اسناد هزینه
30.شناسایی اصول ثبت فعالیتهایمالی در دفاتر
31.شناسایی وصول تنخواه گردان حسابداری
32.برقراری تنخواه گردان پرداخت
33.عملیات حسابداری مربوط به ثبت رقمتنخواه گردان دردفاتر
34.شناسایی اصول پرداخت های علی الحساب و پیشپرداخت
35.شناسایی اصول پرداخت بهای کالای خریداری شده
36.شناسایی پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان
37.شناسایی اصول واریز اسنادتنخواه گردان پرداخت
38.شناسایی اصول درخواست وجه به خزانه
39.شناسایی اصول واریز اسناد تنخواه گردان پرداخت
40.آشنایی با دفتر معین
41.آشنایی با انواع فرمهای دفاتر معین
42.آشنایی با دفتر کل
43.سر فصل های حساب دفتر کل
44.حسابهای مستقل برای وجوه عمومی
45.تراز عملیات دفتر کل
ابزار و وسایل حسابدار: 1.کتاب حسابداری دولتی 2.اسنادحسابداری مربوطه 3.انواع اسناد حسابداری 4. انبار 5.فاکتور 6.ماشین حساب
شرایط ارتقاء شغل:
شرایط ارتقاء شغل حسابداری دولتی وغير دولتي كه مشغولكاراست تابع میزان تحصیلات و تجربه وی است و حقوق وی طبق جدول تنظیم از طرف سازمانامور استخدامی کشور تعیین می شود.
اگر در این شغل تنظیم حساب درآمد و هزینه اختصاصی،تهیه ،تنظیم، تصویب، اجرا و نظارت بودجه، عملیات حسابداری سپرده ها، عملیات مالیطرح های عمرانی و عملیات مالی و حسابداری سازمان ها و ادارات و شهرداری ها را جزئیاز توانایی های حسابداری دولتی بدانیم می بینیم که امانتداری اعتماد به نفس بالا،معلومات و دانش فراوان، دقت ومدیریتتوانمند و انضباط و نظم رفتاری و نوشتاری بسیار مهم و کارگشا است.

نكات تكميلي :
چند سال پيش وقتي كه آقاي . ت رياست يكي از كارخانههاي ايران را بر عهده گرفت با اخمهاي در هم و چهرههاي عبوس كارگراني روبرو شد كه 6 ماه بود حقوق نگرفته بودند و اميد چنداني نيز به رئيس جديد نداشتند. اما رئيس جديد كه فارغالتحصيل رشته حسابداري بود با مديريت قوي و درست خويش نه تنها كارخانه مورد نظر را از ورشكستگي نجات داد بلكه امروزه اين كارخانه يكي از بهترين كارخانههاي كشور است كه محصولات آن به خارج از كشور صادر ميگردد و در حال حاضر نيز نحوه كار رئيس ياد شده به عنوان يك شيوه نوين در دانشگاهها تدريس ميشود.

یک حسابدار معمولا اطلاعات مالی را ثبت و گزارشات مالی را تهیه و به مدیریت شرکت یا مراجع قانونی ارائه می کند. حسابدارن داده های خام را در دفاتر و نرم افزارهای حسابداری ثبت و به آنها نظم می بخشند. محصول نهایی کار یک حسابدار گزارشات و صورت های مالی است که مبنای تصمیم گیری ذینفعان (مدیران، مجامع عمومی سازمان، سرمایه گذاران، دولت و…) می باشد.

رئیس حسابداری معمولا کارهای پیچیده تر حسابداری را انجام داده و بر فعالیت سایر حسابداران نظارت می کند و مشکلات احتمالی آنها را حل و فصل می نماید. همچنین رئیس حسابداری علاوه بر بررسی و تهیه گزارشات مالی، باید در مورد یافته های خود به مدیریت و سایر ذینفعان توضیح دهد. در این خصوص باید جلساتی حضوری با مدیران شرکت/سازمان و یا حسابرسان داخلی و یا خارجی داشته و گزارشات مکتوب و مبتنی بر استاندارهای مالی و حسابداری تهیه و ارائه نمایند.

از سوی دیگر یک حسابدار متخصص و یا رئیس حسابداری، در آینده می تواند مدیر مالی یک سازمان یا شرکت گردد. یعنی می تواند به مدیریت یک شرکت ایده بدهد که منابع موجودش را در چه راه هایی سرمایه گذاری نماید تا استفاده بهینه از آن صورت گیرد و یا اگر شرکت به منابع مالی جدید نیاز داشت یک مدیر مالی بر اساس دانش آکادمیک و تجارب حرفه ای خود می تواند بگوید که از چه طریقی باید تامین مالی کرد.
بسیاری از حسابداران بسته به نوع سازمان هایی که برایشان کار می کنند، در حوزه خاصی متخصص می شوند مثلا بعضی در حوزه بیمه، برخی در حوزه سلامت و برخی نیز در حوزه پیمانکاری فعالیت دارند.

اکثر حسابداران در ادارات و شرکت ها کار می کنند. اگرچه برخی از آنها در خانه مشغول به کارند. اغلب آنها به صورت تمام وقت کار می کنند. البته در زمان های خاص مانند پایان سال مالی (در ایران مصادف با اسفند ماه) یا زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی که در ایران مصادف با اوایل تابستان است ساعات کاری آنها افزایش می یابد.

در ادامه با وظایف حسابدار، مهارت ها و توانایی های لازم، نحوه ورود به شغل حسابداری، بازارکار و فرصت های شغلی حسابداری، درآمد حسابداران و تیپ های شخصیتی مناسب برای این شغل آشنا می شوید.

وظایف حسابدار

  • ثبت اسناد حسابداری در دفاتر و یا نرم افزار حسابداری (این روزها نرم افزارهای حسابداری جای دفاتر حسابداری را گرفته اند)
  • ​ثبت اطلاعات کارکنان و محاسبه حقوق و دستمزد ماهیانه آنها و پرداخت فیش حقوقی به آنها
  • تهیه و بررسی صورت های مالی و کسب اطمینان از درستی و انطباق آنها با قوانین و مقررات مالی و محاسباتی جاری کشور
  • محاسبه بدهی مالیاتی، تهیه اظهارنامه مالیاتی و نظارت بر پرداخت صحیح و به موقع مالیات ها
  • ثبت درآمدها و هزینه های شرکت و کنترل حساب سود و زیان و ارائه گزارش های دوره ای در این خصوص به مدیریت
  • تهیه، سازماندهی و نگهداری گزارشات مالی قانونی
  • ارزیابی عملیات مالی و پیشنهاد بهترین روشها به مدیریت
  • پیشنهاد روشهای کاهش هزینه، افزایش درآمد و بهبود سود

دانش‌ها و مهارت‌های موردنیاز حسابدار

  • قدرت تجزیه و تحلیل مسائل : به منظور توان تحلیل، تصمیم گیری و حل مشکلات در زمینه مسایل مالیاتی، بیمه و …
  • پشتکار و وقت شناسی : زیرا در زمان هایی از سال مثل زمان بستن حساب ها در پایان سال یا زمان ارائه گزارش های قانونی در تیرماه هر سال حجم کار حسابداران بسیار زیاد است و باید کار خود را با کیفیت و در سر وقت به اتمام رسانند
  • دقت و توجه به جزئیات : با توجه به کار مداوم با اعداد و ارقام ریز و درشت!
  • مهارت ریاضیات و فناوری اطلاعات : برای کار کردن با نرم افزارهای مالی و حسابداری که امروز به صورت فراگیر در شرکت ها و سازمان ها استفاده می شود.
  • قدرت سازماندهی : به منظور امکان ساختار دادن و سازمان دادن به گزارش های مالی و در صورت ارتقاء و داشتن پست رئیس حسابداری یا مدیر مالی، داشتن قدرت کنترل و نظارت بر حسابداران
  • قابل اعتماد بودن و رازداری : به دلیل اطلاع از جرئی ترین درآمدها و هزینه های شرکت و نیاز صاحبان و سهامداران شرکت برای اعتماد به حسابداران

حسابرس کیست؟

به فرد یا موسسه ای گفته می شود که مسئولیت نهایی حسابرسی صورتهای مالی یا ارائه خدمات مرتبط را به عهده دارد .

هدف ار حسابرسی صورتهای مالی چیست؟ اظهارنظر نسبت به این موضوع است که آیا صورتهای مالی بر اساس استانداردهای حسابداری تهیه شده است یا خیر.

دامنه کاربرد استانداردهای حسابرسی چیست؟ رعایت استانداردهای حسابرسی در حسابرسی صورتهای مالی الزامی است.

اگر امروز از ۱۰ نفر عابر سوال کنید حسابرسی چیست؟ ممکن است یک یا دو نفر بتوانند چند کلمه یا احیانا جمله‌ای درباره آن بگویند. شناساندن حسابرسی به آحاد جامعه، اولویت اول جامعه حسابداران رسمی و دیگر انجمن‌های مرتبط با حرفه حسابداری و حسابرسی می‌باشد.اگر مقوله مالیات برای مردم ناشناس باشد، شناخت وزارت دارایی به مراتب مشکل‌تر خواهد بود. حدود ۲۰ سال از لایحه مصوب مجلس شورای اسلامی جهت استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی می‌گذرد و حدود ۱۸ سال از مصوبه هیات وزیران و حدود ۱۲ سال از تشکیل جامعه حسابداران رسمی به منظور تنظیم امور و اعتلای حرفه حسابداری و حسابرسی در کشور و نظارت حرفه‌ای بر کار حسابداران رسمی می‌گذرد.

شاید میانگین سن حسابداران رسمی حدود ۴۰ سال باشد اما کم نیستند حسابداران رسمی که همین حدود سابقه کار دارند. به هرحال تلاش جامعه حسابداران رسمی باعث ایجاد ۲۵۶ موسسه حسابرسی عضو گردیده است که البته حدود ۸۶ درصد از موسسات در تهران متمرکز هستند و فقط ۳۸ موسسه در مراکز سایر استانها مستقرند. حدود نیمی از حسابداران رسمی یا بعنوان شریک یا بعنوان مدیر در این موسسات مشغول هستند تعدادی نیز به عنوان غیر‌شاغل در حرفه در امور دیگر مشغول یا بازنشسته شده‌اند و بقیه یا بصورت شاغل انفرادی یا در سازمان حسابرسی مشغول به کار می‌باشند.

اگرچه افزایش تعداد موسسات حسابرسی می‌تواند معیاری برای قضاوت افزایش اقبال عمومی به حسابرسی و توسعه حرفه حسابرسی تلقی شود. اما عدم شکل گیری موسسات حسابرسی بزرگ، نقصانی است که نباید دست کم گرفته شود. ایجاد موسسات حسابرسی بزرگ نیازمند سیاست‌گذاری و برنامه ریزی اصولی توسط جامعه حسابداران رسمی می‌باشد.حسب مورد، در رسیدگی به سایر اطلاعات مالی و خدمات مرتبط با حسابرسی نیز به کار گرفته می شود.

در شغل حسابرسی معمولا شما به عنوان حسابرس صحت و کارآیی یک سند یا گزارش مالی را ارزیابی می کنید. اگر می خواهید شغلی در حوزه مالی داشته و از تحلیل و ارزیابی کار حسابداران نیز لذت می برید، شغل حسابرس برای شما ایده آل است.

برای انجام شغل حسابرسی شما باید در زمینه ریاضیات و فناوری اطلاعات مهارت بالایی داشته باشید. همچنین باید دارای مهارت های ارتباطی،کلامی و نوشتاری خوبی باشید. شما به عنوان حسابرس باید بسیار دقیق بوده و توجه زیادی به جزئیات داشته باشید.

فارغ التحصیلان رشته حسابداری می توانند در حرفه حسابرسی شاغل شوند. شاغلان حرفه حسابرسی در یک تقسیم بندی کلی به دو گروه اصلی تفکیک می شوند :

۱ – حسابرسان داخلی : این گروه از حسابرسان ، کارمند واحد مورد رسیدگی هستند، و در واقع رابط میان هیات مدیره و شرکت بوده و گزارش رسیدگی خود را به طور هفتگی، ماهانه یا سالانه به مدیرعامل و هیات مدیره ارائه می دهند . این گروه از حسابرسان عملیات داخل واحد تجاری را رسیدگی می کنند.

۲ – حسابرسان مستقل: این گروه از حسابرسان، افرادی هستند که در موسسات حسابرسی مشغول کار هستند و بر اساس قرارداد میان شرکتها یا سازمانها با این موسسات، عملیات حسابداری و مالی واحد تجاری را بر اساس اصول و موازین حسابداری مورد رسیدگی قرار می دهند و گزارش خود را به مجمع عمومی صاحبان سهام ارائه می کنند. در واقع حسابرسان مستقل رابط میان صاحبان شرکت و هیات مدیره شرکت می باشند.

برای اینکه بتوانید یک حسابرس باشید ابتدا باید یک حسابدار توانا باشید. هرچند که گاهی برای حسابرس داخلی شدن لزوما نیازی به حسابدار بودن نیست اگرچه این می تواند به شما در برخی از مشاغل خاص کمک کند.اغلب حسابرسان به صورت تمام وقت کار می کنند. گاهی نیز بنا به نیاز اضافه کاری انجام می دهند. کارکردن به صورت پاره وقت نیز در این شغل امکان پذیر است. حسابرس می تواند در دفتر خود یا در سازمان مشتری کار کند. گاهی نیز برای رفتن به بخش ها و شعبه های مختلف مشتری باید در سفر باشند.در ادامه با وظایف حسابرس، توانایی ها و مهارتها، نحوه ورود به شغل حسابرسی، بازارکار و درآمد حسابرسان و تیپ های شخصیتی مناسب شغل حسابرسی آشنا می شوید.

توانایی تفسیر آمار و اطلاعات – به منظور فهم دقیق و کامل از گزارش ها و فرایندهای مالی و حسابداری

مهارت بالا در ریاضیات و فناوری اطلاعات – به منظور تسلط بر نرم افزارهای تخصصی مالی و حسابداری و توان کار با آنها و اخذ گزارش های مورد نظرحسابرس
مهارت های خوب ارتباط کلامی و نوشتاری – زیرا یک حسابرس نیاز است نتیجه بررسی های خود را به صورت مکتوب به مدیر یا کارفرمای خود گزارش کند و در صورت نیاز آن را در مجمع عمومی صاحبان سهام قرائت نماید.
توانایی قوی در تحلیل و حل مشکلات – زیرا در طول فرایند حسابرسی، مشکلات و اختلاف نظرهای زیادی بین حسابرسان، حسابداران و مدیران شرکت بوجود می آید و نیاز است حسابرسان بتوانند با تحلیل مناسب مسئله تصمیم درستی اتخاذ نمایند.
مهارت های سازماندهی خوب و مدیریت زمان – زیرا حسابرسان برای انجام بررسی های خود دارای محدودیت زمانی می باشند و باید بتوانند در زمان درنظرگرفته شده کار خود را به پایان برسانند.
داشتن دقت بالا و توجه زیاد به جزئیات – با توجه به کنترلی و نظارتی شغل حسابرسی و همچنین سر و کار داشتن با اعداد و ارقام ریز و درشت لذا داشتن دقت بالا و توجه به جزئیات از مهمترین مهارت های مورد نیاز حسابرسان می باشد.
توانایی کار فردی و گروهی – گاهی اوقات حسابرسی به صورت فردی و گاهی اوقات در قالب یک تیم حسابرسی صورت می گیرد و فرد باید توان کار کردن در هر دو حالت را داشته باشد.
داشتن درک درستی از کسب و کار – هر چقدر که شناخت حسابرس از کسب و کاری که مشغول حسابرسی آن است دقیق تر و عمیق تر باشد، عملیات حسابرسی به صورت دقیق تر و صحیح تر صورت می گیرد و حسابداران تعامل بهتری با حسابرس خواهند داشت.
داشتن صداقت نسبت به اطلاعات محرمانه مشتریان – با توجه به اینکه حسابرس در طول فرایند حسابرسی به جزئی ترین اطلاعات مشتری خود دسترسی پیدا می کند لذا حفظ اسرار مشتریان یکی از مهمترین خصوصیات اخلاقی و حرفه ای حسابرسان قلمداد می شود.

با توجه به اینکه حسابداری و حسابرسی به عنوان یک فن شناخته می شوند لذا تجربه نقش بسیار اساسی در این شغل دارد ولی کسانی که به صورت تجربی با این فن آشنا شده اند به دلیل عدم آشنایی با مفاهیم تئوریک آن قطعا دارای پیشرفتی کند در کار خود خواهند بود و تا سطوح بالای این حرفه رشد نخواهند کرد.

بازار کار و فرصت های شغلی برای حسابرسان

به عنوان یک حسابرس خارجی می توانید در یک شرکت خصوصی، زیر نظر انجمن حسابداران خبره یا در بخش دولتی فعالیت کنید.

به عنوان یک حسابرس داخلی می توانید در شرکت های بزرگ صنایع مختلف، بخش های دولتی یا شرکت های ارائه دهنده خدمات حسابرسی داخلی فعالیت کنید.

به واسطه کسب تجربه شما می توانید در حوزه حسابرسی مالیاتی، ورشکستگی و یا حسابرسی قانونی متخصص شوید. همچنین می توانید تا سطوح مدیریتی پیشرفت کرده و یا به طور کاملا آزاد و مستقل فعالیت کنید.

اما به طور کلی حسابرسی در ایران با توسعه شرکت های خصوصی و نیز صنعتی شدن کشور و افزایش بنگاه های اقتصادی توسعه یافته و در سال های اخیر نیاز شرکت ها و سازمان های نظارتی به حسابرسان افزایش چشمگیری داشته است.

به عبارت دیگر با توجه به اینکه ماهیت اصلی هر کسب و کار را پول تشکیل می دهد و مدیران کسب و کارها برای کنترل، مدیریت و افزایش آن به متخصصین مالی یا همان حسابداران نیاز دارند، به طور طبیعی متناسب با افزایش بنگاه های کسب و کار در یک جامعه نیاز به حسابداران و به تبع آن، حسابرسان هم افزایش می یابد.
وضعیت استخدام در برخی از کشورهای جهان

استرالیا – در بازه زمانی ۵ سال گذشته میزان رشد استخدام حسابرسان در مقایسه با متوسط همه مشاغل (۱۰.۲%) ۱۷.۷ درصد، یعنی بالاتر از حد متوسط، بوده است. پیش بینی می شود در سال های آینده استخدام در این شغل رشد خیلی خوبی داشته باشد.
حقوق و درآمد حسابرس

برخی از حسابرسان در خدمت دولت اند و بسیاری از آنها در استخدام شرکت های حسابرسی می باشند. البته تعدادی از حسابرسان نیز به عنوان حسابرس داخلی در شرکت های مختلف مشغول فعالیت اند. لذا حقوق دریافتی هر یک متناسب با محل کار آنها، میزان سابقه و تخصص و نوع صنعتی که در آن فعالیت می کنند متفاوت است.

در جدیدترین پژوهش صورت گرفته در اواخر سال ۱۳۹۲ توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد حسابرس در سمت های مختلف شغلی و در رده های مختلف سازمانی (کارشناس، سرپرست و مدیر) استخراج شده است.

برخی از سمت هایی که در این پژوهش برای حسابرس در نظر گرفته شده اند شامل حسابرس، حسابرس داخلی، حسابرس ارشد، خزانه دار، مدیر حسابرس داخلی و … می باشند که یک حسابرس می تواند در هر یک از آنها استخدام شده و فعالیت نماید.

برای حسابرس در هر سمت و در هر رده سازمانی حداقل، حداکثر و متوسط درآمد ماهیانه ذکر شده است. به عنوان مثال حسابرسی که در سمت حسابرس ارشد در رده سرپرست کار می کند، در اواخر سال ۱۳۹۲، حداقل درآمد ۸۰۰۰۰۰ تومان، حداکثر درآمد ۲۸۹۰۰۰۰ تومان و متوسط درآمد ماهیانه ۱۴۰۰۰۰۰ تومان را داشته است.
درآمد حسابدار در ایران

همچنین از آنجا که تجربه و سابقه کاری یکی از عوامل موثر در تعیین حقوق و درآمد هر فردی از جمله حسابرس می باشد، در بخش دیگری از این پژوهش، درآمد حسابرس از نظر سابقه کاری در رده های مختلف سازمانی مورد بررسی قرار گرفته است. همان طور که در تصویر زیر مشخص است در هر رده سازمانی با افزایش سابقه کاری، درآمد و حقوق حسابرس نیز افزایش می یابد.
درآمد حسابرس در برخی از کشورهای جهان

آمریکا – متوسط حقوق و درآمد سالانه این شغل ۶۱.۶۹۰ دلار (برای همه مشاغل ۳۳.۸۴۰ دلار) در سال ۲۰۱۰ و مطابق با آخرین آمارها در سال ۲۰۱۳، ۶۳,۱۰۰ دلار بوده است.

انگلستان – متوسط درآمد سالانه حسابرسان برای افراد تازه کار بین ۲۷ تا ۳۸ هزار دلار، برای افراد با تجربه و حرفه ای تر بین ۴۵ تا ۶۰ هزار دلار و برای حسابرسان ارشد بین ۷۶ تا ۱۰۶ هزار دلار می باشد.

استرالیا – متوسط درآمد سالانه حسابرسان ۶۶.۵۰۰ دلار ( قبل از کسر مالیات ) می باشد.