بازمانده دیگری از احمدی نژاد با 7000 میلیارد هزینه برای کشور!

بازمانده دیگری از احمدی نژاد با 7000 میلیارد هزینه برای کشور!

پاراف بازمانده دیگری از احمدی نژاد با 7000 میلیارد هزینه برای کشور! : مدیرکل دفتر ارزیابی زیست‌محیطی سازمان حفاظت محیط‌زیست از رد طرح علاج‌بخشی سد گتوند از سوی سازمان‌های درگیر خبر داد و گفت: هیچ‌کدام از طرح‌هایی که برای حل مشکلات سد گتوند پیشنهاد شد بیش از ٢٣ درصد رأی نیاورد و همین موضوع باعث شده تا مثل گذشته مدیریت مخزن ادامه داشته باشد.

جلسه‌های متعددی که با نمایندگان نهادها و سازمان‌های درگیر در پروژه گتوند تشکیل شد و همچنین نظرسنجی از استادان قوی و کهنه‌کار این حوزه نشان داد که متاسفانه طرحی نیست که بر روی آن اتفاق نظر وجود داشته باشد. به‌عنوان مثال، به باور برخی از آنها یکی از مهم‌ترین کارکردهای سد گتوند، سیل‌گیر بودن آن است و اگر این سد ساخته نمی‌شد سیلاب‌های منطقه باعث می‌شد که اکنون دیگر شهر اهوازی وجود نداشته باشد. حال آنکه برخی از کارشناسان نیز معتقدند که این سیلاب‌ها به نفع دشت خوزستان است و نمک زمین‌ها را می‌شوید و دوباره آنها را حاصلخیز می‌کند.

در ادامه بررسی‌های مربوط به کاهش اثرات تخریبی سد گتوند بر رودخانه کارون و زیست‌بوم استان خوزستان، مؤسسه آب دانشگاه تهران چندین راهکار پیشنهاد کرده است. این سد از سال ٩٠ تاکنون آبگیری شده و به علت سازند نمکی گچساران تاکنون هکتارها زمین کشاورزی را در پایین‌دست خود به شوره‌زار تبدیل کرده است. بر همین اساس راهکارهایی از جمله استفاده از حوضچه‌های تبخیری، انتقال نمک به خلیج‌فارس، تخلیه نمک و فروش آن و حذف مخزن سد گتوند برای پایان‌دادن به معضلات آن پیشنهاد شده است. با وجود این سازمان محیط‌زیست و دیگر نهادهای درگیر هنوز موافقت صد درصدی خود را با هیچ‌کدام از این طرح‌ها اعلام نکرده‌اند.

معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور دراین‌باره می‌گوید: «هنوز نظر نهایی در رابطه با سد گتوند اعلام نشده، اما سازمان محیط‌زیست پیشنهادهای خود را دراین‌باره اعلام کرده است. تصور می‌کنیم وضعیت فعلی سد گتوند به‌گونه‌ای است که باید تحت نظر جدی باشد و راه‌حل‌هایی که برای آن ارائه شده، خود نباید به ایجاد مشکلات بیشتر برای این سد بینجامد». در حالی که او بر این باور است که تصمیم‌ نهایی برای سد گتوند باید از سوی سازمان بازرسی کشور گرفته شود.

اکنون تا حدودی شوری آب مخزن سد گتوند کاهش یافته و انحلال نمک در آن افت کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تا یکی، دو سال آینده دیگر در مخزن این سد شوری دوباره نخواهیم داشت. هرچند درباره میزان نمک موجود در مخزن سد گتوند اختلاف نظرهایی وجود دارد، اما مؤسسه آب دانشگاه تهران رسما اعلام کرده است که دیگر تقریبا انحلال نمک با سرعت و شدتی نخواهد بود که قبلا اتفاق می‌افتاد و سرعت آن نمک کم شده است.

مؤسسه آب دانشگاه تهران براساس تمام اطلاعاتی که از دستگاه‌های اجرائی درگیر در پروژه سد گتوند دارد، از جمله اطلاعات مربوط به کیفیت آب کارون و مسائلی که در مقطعی که سد را ایجاد کردند، مانند شوری آب و تخریب پتوی رسی به وجود آمده است، برای علاج‌بخشی سد گتوند، برنامه‌ای کلان پیشنهاد داده است. در این راهکارهای کلان، مسائل فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی مربوط به سد گتوند به طور کامل بررسی شده و نهایتا برای علاج‌بخشی گتوند به پنج راهکار اصلی رسیده‌اند. در این راهکارها به صورت سلسله‌مراتبی گفته شده است که انجام هر کدام از گزینه‌های پیشنهادی از نظر زیست‌محیطی و فنی در چه سطحی قرار می‌گیرد. همچنین این روش‌ها اولویت‌بندی شده و درنهایت مدیریت مخزن به‌عنوان راهکار فعلی برای سد گتوند درنظر گرفته شده است.

پرونده سد گتوند نه تنها بسته نشده، بلکه تازه مفتوح شده است. یعنی یک سطح از مطالعات درباره این سازه خاکی انجام شده و باید بهترین راهکار برای حل مشکلات آن انتخاب شود. سازمان محیط‌ زیست در شرح خدماتی که برای مشاور سد گتوند داشت، تأکید کرد که مشاور باید تمامی گزینه‌ها از جمله برچیدن سد را هم در ارزیابی‌های خود در نظر بگیرد. اما جمع‌بندی مشاور این بود که انتخاب گزینه برچیدن برای سد گتوند مثل این است که «آدم باید از ترس مردن خودکشی کند». چراکه برچیدن چنین سازه‌ای راحت نیست و ممکن است حتی ١٥سال طول بکشد. بنابراین هم برچیدن سد و هم انتقال نمک مخزن سد از طریق تونل‌های دیگر به خلیج فارس که دو روش از پنج روش باقی‌مانده‌اند، پروژه‌های بلندمدتی هستند که آثار و تبعات ناشی از نمک مخزن را روی زمین باقی می‌گذارند و تصمیم‌گیری در این‌باره کار بسیار دشواری است و بنابراین از آن استقبال نشد.

هرکدام از پنج راهکاری که مؤسسه آب دانشگاه تهران برای پایان‌دادن به مشکلات سد گتوند ارائه داده است، به تنهایی امتیازی بین ١٨ تا ٢٣ درصد کسب کردند و هیچ‌کدام از راهکارها، اختلاف معنادار قابل قبولی نسبت به گزینه‌های دیگر نداشتند. زیرا نهادهای درگیر معتقد بودند هیچ‌کدام از این روش‌ها نمی‌تواند مشکل سد گتوند را به‌طور کامل حل کند بلکه هرکدام با ویژگی‌های مختص به خود فقط تا حدودی مشکلات را کم می‌کنند. به‌عنوان مثال یکی از روش‌های پیشنهادی برای حل مشکل نمک در مخزن سد گتوند، تخلیه سریع آب به‌صورت چهار بار در سال و هر بار ١٦ تا ٢١ روز یک دفعه، بوده است. اما تحقیقات نشان داد که استفاده از این روش تمامی گونه‌های زیستی کارون را از بین می‌برد و معضلات اجتماعی بزرگی را در خوزستان ایجاد می‌کند. کما اینکه ما آب را نیز از دست می‌دادیم. اقدام پیشنهادی دیگر، انتقال نمک به حوضچه‌های تبخیری بود تا آب نمک‌زدایی شود. با این حال چنین اقدامی خود باعث می‌شد تا پس از مدتی یک‌میلیون مترمکعب نمک به‌جامانده از تبخیر، به گردوغبار نمکی تبدیل شود و بازهم خوزستان بیش از این در معرض نابودی قرار گیرد. اقدام پیشنهادی دیگر نیز استفاده از روش کنارگذاشتن (bypass) بود که بررسی‌ها نشان داد اجرائی‌شدن این روش نیازمند بازه زمانی ١٠ تا ١٥ سال است و هزینه برآوردشده برای انجام آن نیز بین شش تا هفت ‌هزار‌میلیارد تومان است. این در حالی است که فعلا دولت چنین پولی ندارد. بنابراین هیچ‌کدام از گزینه‌های مطرح‌شده، راه‌حل علاج‌بخشی واقعی به گتوند نیستند. بنابراین نهایتا در جمع‌بندی‌ای که صورت گرفت، قرار شد براي سد گتوند كه فعلا در شرایط موجود تا ٢٥ درصد به شوری آب رودخانه کارون می‌افزاید و درواقع بخش زیادی از اراضی منطقه را هم شور می‌کند، فقط مدیریت مخزن انجام شود و در کنار استفاده از این روش، یک‌سری تمهیدات در قالب یک برنامه تفصیلی برای کاهش میزان شوری آب رودخانه کارون نیز در نظر گرفته شود. تمامی نهادهای درگیر با موضوع گتوند نیز موافقت خود را با این اقدام اعلام کرده‌اند.شرق.